Սև խոռոչները գիտության ամենահմայիչ և խորհրդավոր երևույթներից են՝ տարածաժամանակի այն հատվածները, որտեղ ձգողականությունը այնքան հզոր է, որ նույնիսկ լույսը չի կարող փախչել դրանցից։ Զարմանալի չէ, որ սև խոռոչները մշտապես գիտնականների ուշադրության կենտրոնում են, և 2025 թվականը այս առումով բացառություն չէր։
Անցած տարին բերեց մի քանի իսկապես ապշեցուցիչ բացահայտումներ։ Նոյեմբերին Ջեյմս Ուեբ տիեզերական աստղադիտակի (JWST) միջոցով աստղագետները հայտնաբերեցին արագ աճող գերզանգվածային սև խոռոչ շատ երիտասարդ Տիեզերքում։ Այն գոյություն է ունեցել Մեծ պայթյունից ընդամենը 570 միլիոն տարի անց և գտնվում է CANUCS-LRD-z8.6 կոչվող փոքր, բայց չափազանց պայծառ և հեռավոր գալակտիկայի կենտրոնում։ Այս բացահայտումը կասկածի տակ է դնում մեր պատկերացումները այն մասին, թե որքան արագ կարող էին ձևավորվել սև խոռոչներն ու գալակտիկաները Տիեզերքի սկզբնական փուլերում։
Դեկտեմբերին նույն աստղադիտակից եկավ ևս մեկ սենսացիոն նորություն՝ հաստատվեց պատմության մեջ առաջին «փախուստի մեջ գտնվող» (runaway) գերզանգվածային սև խոռոչի գոյությունը։ Այն ունի Արեգակի զանգվածից մոտ 10 միլիոն անգամ ավելի մեծ զանգված և սլանում է տիեզերքում ժամում մոտ 3,6 միլիոն կիլոմետր արագությամբ (մոտ 1000 կմ/վ)։ Սև խոռոչը իր առջև մղում է ամբողջ գալակտիկայի չափ հարվածային ալիք և իր հետևում թողնում մոտ 200 հազար լուսատարի երկարությամբ գազային պոչ, որտեղ նոր աստղեր են ծնվում։
Գիտնականների խոսքով՝ նման հսկա օբյեկտը իր «տնից» դուրս շպրտելու համար անհավանական ուժեր են պահանջվում, բայց 2025-ի հայտնագործությունները ցույց տվեցին, որ Տիեզերքը դեռ շատ անակնկալներ ունի մեզ համար։