«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Պարսիլյանը
– Արշակ Սրբազանի համար որպես խափանման միջոց ընտրվեց կալանքը երկու ամսով, նրան մեղադրանք է առաջադրվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ թմրամիջոց ապօրինի իրացնելը՝ հանդիսադիր վայրում: Պարո՛ն Պարսիլյան, ձերբակալման փաստը ինչպե՞ս եք գնահատում, որովհետև ընդդիմության համոզմամբ՝ սա դասական քաղաքական հետապնդում է:
– Օրենքի առաջ բոլորն էլ հավասար են, հետևաբար բոլորն էլ պատասխանատու են: Այն, որ ընդդիմությունը ցանկացած ձերբակալություն որակում է որպես քաղաքական հետապնդում, քաղբանտարկյալների փնտրտուքով է զբաղված, նորություն չէ, բայց միշտ պետք է հետևել այդ ամեն ինչի ժամանակագրությանը: Ես մշտապես ասել եմ, որ երբ ինչ-որ մեկը զգում է, որ արդարադատությունը իր դռանը մի քիչ շատ է մոտեցել, սկսում է քաղաքական հայտարարություններ անել, որ հետո որակվի քաղբանտարկյալ, այսինքն՝ ցանկացած դեպքում դատական պրոցեսները շատ ավելի շուտ են սկսված լինում, քան իրենք փորձում են քաղաքական հայտարարություններ անել կամ դիրքավորվել քաղաքականությունում:
Արշակ Սրբազանի դեպքով իմ միակ մեկնաբանությունն այն է, որ շատ ցավալի է, որ Եկեղեցում կարող է լինել այնպիսի միջավայր, որ լինեն այնպիսի մարդիկ, որոնք կարող են կասկածվել անգամ նմանատիպ գործերում: Դուք պատկերացնո՞ւմ եք, որ Եկեղեցում լիներ այն ստերիլ միջավայրը, այն բարոյահոգեբանական վիճակը, որը պետք է լիներ, ու հանկարծ նման բարձրաստիճան հոգևորականի այսպիսի մեղադրանք առաջադրվեր, ու հանրության շրջանում դա այսքան հանգիստ ընդունվեր, ես կարծում եմ, որ այդպես չէր լինի: Այսինքն՝ այն, որ այս պահին Արշակ Սրբազանը չունի լայն հանրային աջակցություն, կամ կատարվածը բողոքի մեծ ալիք չի բարձրացրել, խոսում է այն մասին, որ հասարակության համար սպասելի էր Արշակ Սրբազանից նման բան: Սա նաև նրա հանրային պահվածքի հետևանքն է. այս վերջում տարածվեց տեսանյութ, որում նա հարվածում է ինչ-որ մեկի դեմքին, նա երևի թե ամենաաշխարհիկ պահվածքով ու ապրելակերպով հոգևորականներից մեկն է՝ սկսած իր վարած մեքենայից, վերջացրած իր խոսույթով: Ես, համենայնդեպս, նրա հանրային խոսքում չեմ կարողացել արձանագրել որևէ հոգևոր խոսք:
– Տրամաբանական չե՞ք համարում քննադատություններն առ այն, որ յոթ տարի առաջ տեղի ունեցած ենթադրյալ հանցագործությունը բացահայտվում է հիմա: Այս հանգամանքն է, որ որոշ հատվածի թույլ է տալիս ասել, թե սա Եկեղեցու դեմ սկսված արշավի շարունակությունն է:
– Ես սա Եկեղեցու դեմ արշավ չէի որակի, որովհետև այս պրոցեսները ո՛չ Եկեղեցուց դուրս, ո՛չ էլ Եկեղեցու շուրջ են ծավալվում, այլ՝ Եկեղեցու ներսում: Ինչ վերաբերում է ձեր հարցին, շատ դեպքեր տարիներ ուշացումով են դառնում քրեական գործեր: Այս մասով ես որևէ բան չեմ կարող ասել, որովհետև այդ քրգործից տեղյակ եմ այնքան, որքան դուք: Ես սա չէի գնահատի Եկեղեցու դեմ արշավ, մեկ տխուր փաստ կուզեմ արձանագրել, որը կարծես չի նկատվում, որ Եկեղեցին թույլ է տվել, որ ինքը վերածվի Հայաստանի դեմ հիբրիդային պատերազմի գործիքի:
– Ի՞նչ նկատի ունեք, ինչպե՞ս է դա դրսևորվում, պարո՛ն Պարսիլյան:
– Ճիշտ չի լինի, որ ես այդ մասին շատ մանրամասնորեն խոսեմ, բայց կարծում եմ, որ բոլորս կարող ենք արձանագրել, որ Հայաստանի դեմ կա հիբրիդային հարձակում, այդ հարձակումը եղել է նաև տարբեր երկրների դեմ ու համարյա թե նույն ոճով: Այդ ոճի մեջ մտնում են հատուկ ուղարկված մեծահարուստներ, որոնք գումարը պետք է ծառայեցնեն, կրոնը, որ պետք է ծառայեցնեն քաղաքական նպատակներին և այլն: Անզեն աչքով էլ նկատելի է այս փոխկապակցվածությունը իր հետևանքներով:
-Ընդդիմադիր ուժերի մի մասը, այդ թվում՝ արտախորհրդարանական, պնդում է, որ միջազգային կազմակերպություններն ու հատկապես ԵՄ-ը բավարար արձագանք չեն տալիս Հայաստանում տեղի ունեցող, իրենց գնահատմամբ, խնդրահարույց գործընթացներին։ Նրանց համոզմամբ՝ արտաքին գործընկերների այս պահվածքը պայմանավորված է այն հաշվարկով, որ անհրաժեշտ են աջակցեն գործող իշխանությանը հաջորդ ընտրություններում։ Ինչպե՞ս կգնահատեք այս տեսակետը։
– Ծիծաղելի է, որ Արևմուտքին մեղադրում են բռնապետներին աջակցելու մեջ, առնվազն պետք է աշխարհաքաղաքական պատմությունը նայել ու հասկանալ, թե ո՛ր կողմում են բռնապետներին աջակցողները և ո՛ր կողմում՝ ժողովրդավարությանը: Երբ ասում եք արտախորհրդարանական ընդդիմություն, դա այն ընդդիմությունն է, որը հիմա Եվրոպայից պահանջում է կոչեր քաղբանտարկյալների առումով և այլն, բայց իրականում հարում է այլ քաղաքական ուղղությունների, ոչ միայն հարում է, այլև՝ ենթարկվում: Այդ ընդդիմությունը առանձին չէ իրականում, իրենք մեկ են, իրենց փոխկապակցվածությունը շատ պարզ երևում է: Նրանք իմ ասած հիբրիդային արշավի մի մասն են:
– Ստացվում է, որ այդ քննադատությունները տեղին չեք համարում, ու Հայաստանում կատարվողը ժողովրդավարության ու օրինականության սահմաններո՞ւմ է:
– Ինչ կատարվում է Հայաստանում հիմա՝ հանուն Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության ու ժողովրդավարության պահպանման է:
Քրիստինե Աղաբեկյան
MediaLab.am