Ժամանակակից հանրակրթական դպրոցներում մշտապես հանդիպում են աշակերտներ, ովքեր ուսումնական գործընթացում ցույց են տալիս դանդաղ առաջընթաց կամ զգալի հետընթաց։ Այս երևույթը հաճախ դիտարկվում է որպես խնդիր, սակայն, որոշ հետազոտություններ և մանկավարժական փորձը ցույց են տալիս, որ դա հաճախ ունի օրինաչափ բնույթ, որը պայմանավորված է անհատական զարգացմամբ, սոցիալական միջավայրով, կրթական պայմաններով և հոգեբանական առանձնահատկություններով։
Ուստի կարևոր է հասկանալ՝ արդյո՞ք ուսումնական գործընթացից հետ մնացումները դիտարկվում են որպես անհատական խնդիր, թե՞ օրինաչափություն, և ի՞նչ դեր ունեն ուսուցիչներն ու հոգեբաններն այս իրավիճակների ճանաչման ու հաղթահարման գործում։ Հետ մնացումների պատճառագիտությունը բազմաշերտ է, և ուսուցչի դիտումը կարևոր է դրա բացահայտման համար։
«Շատ կարևոր է ուսուցիչների ընկալումն և ընդհանրապես՝ կրթության գործը կազմակերպող լիազոր մարմինների ընկալումը, այս երևույթի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Արդյոք դա որպես խնդիր են դիտում, թե՞ օրինաչափություն»,- ասում է Երևանի Ստեփան Զորյանի անվան համար 56 հիմնական դպրոցի ուսուցչուհի, «Հանրակրթական ուսումնական գործընթացում հետ մնացող աշակերտներ․ խնդի՞ր, թե՞ օրինաչափություն» գրքի համահեղինակ Նելլի Հայրապետյանը։
Հուզական վիճակը կարող է անմիջականորեն արտացոլվել ուսումնական առաջընթացի վրա։ Իսկ հոգեբանի և ուսուցչի համագործակցությունը հիմնական պայման է՝ երևույթի վաղ կանխարգելման համար։
«Հարցը բավականին խորն է, և տարբեր կողմերից կարելի է մոտենալ։ Ես բազմիցս եմ նշել, որ երեխայի խառնվածքը մեծ նշանակություն ունի ուսուցման գործընթացում։ Ծնողների հետ աշխատանքը նույնպես կարևոր է համալիր մոտեցման համար»,— ասում է հոգեբան Մարինե Աղումյանը։