Պարտավորություններ ունեցող մարդկանց ամենատարածված վախերից է, թե պետությունից ստացվող օգնությունը կարող է «գնալ» պարտքերի մարմանը։ «Սոցիալական աջակցության մասին» օրենքը այս հարցին տալիս է ուղիղ պատասխան. պետական և համայնքային սոցիալական աջակցության դրամական միջոցները պաշտպանված են բռնագանձումից, արգելադրումից և գրավադրումից։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ընդունված այս օրենքի գործող խմբագրությունը ներառում է նաև 2026 թվականի օգոստոսի 3-ից ուժի մեջ մտած ՀՕ-354-Ն փոփոխությունները։
Ի՞նչ է սահմանում օրենքը
Օրենքի 41-րդ հոդվածի 13-րդ մասի համաձայն՝ պետական կառավարման կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից տրամադրվող սոցիալական աջակցության, ինչպես նաև այդ մարմինների հետ սոցիալական աջակցության տրամադրման վերաբերյալ պայմանագիր կամ հուշագիր կնքած կազմակերպությունների տրամադրվող սոցիալական աջակցության դրամական միջոցները և զբաղվածության ծրագրերի գործողության ժամկետի ընթացքում ստացված եկամուտները «չեն կարող գրավադրվել, արգելադրվել (դրվել արգելանքի տակ), բռնագանձվել կամ հաշվանցվել անձի պարտավորությունների դիմաց»։
Այսինքն՝ պաշտպանությունը քառակի է. այդ գումարները չի կարելի ո՛չ գրավ դնել, ո՛չ արգելանքի տակ առնել, ո՛չ բռնագանձել, ո՛չ էլ հաշվանցել անձի պարտքերի դիմաց։
Ո՞ր գումարներին է վերաբերում
Սոցիալական աջակցության շրջանակը օրենքում լայն է. 20-րդ հոդվածով դրա հիմնական ծառայությունների թվում են օրենսդրությամբ սահմանված նպաստների կամ այլ դրամական օգնությունների նշանակումն ու վճարումը, իսկ 28-րդ հոդվածն ուղիղ թվարկում է կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված անձանց վճարվող նպաստները՝ անապահովության նպաստը, հրատապ օգնությունը և թաղման նպաստը։ Պաշտպանության դաշտում են նաև զբաղվածության ծրագրերի ընթացքում ստացված եկամուտները. մարդը, ով պետական ծրագրով աշխատանքի է անցել կամ ինքնազբաղվածության աջակցություն է ստացել, չպետք է վախենա, որ հենց այդ ծրագրի եկամուտը կբռնագանձվի։
Ուշադրություն. կարևոր է ճիշտ պատկերացնել պաշտպանության սահմանները։ Այս օրենքը վերաբերում է սոցիալական աջակցության գումարներին. կենսաթոշակները կարգավորվում են առանձին օրենսդրությամբ և այս նորմի դաշտում չեն։ Իսկ կազմակերպությունների տրամադրած օգնությունը պաշտպանված է այն դեպքում, երբ կազմակերպությունը սոցիալական աջակցության տրամադրման վերաբերյալ պայմանագիր կամ հուշագիր է կնքել պետական կամ համայնքային մարմնի հետ։
Հատուկ բանկային հաշիվը
Օրենքի 41-րդ հոդվածի 14-րդ մասով այս գումարների փոխանցման համար բացվում է հատուկ բանկային հաշիվ, որին կարող են փոխանցվել միայն նշված դրամական միջոցները, ներառյալ զբաղվածության ծրագրերի եկամուտները։ Առանձին հաշվի տրամաբանությունը հենց պաշտպանության գործնական ապահովումն է. երբ սոցիալական աջակցության գումարները չեն խառնվում անձի մյուս միջոցներին, դրանց անձեռնմխելիությունը հնարավոր է դառնում ապահովել նաև տեխնիկապես։ Հատուկ բանկային հաշվի բացման կարգը և պայմանները սահմանում է կառավարությունը։
Ի՞նչ անել, եթե իրավունքը խախտվել է
Օրենքը սոցիալական աջակցության համար դիմողին և այն ստացողին տալիս է պաշտպանության գործիքներ. սոցիալական աջակցություն տրամադրողի որոշումները, գործողությունները կամ անգործությունը կարող են բողոքարկվել վերադասության կամ դատական կարգով (41-րդ հոդվածի 11-րդ մաս)։ Իսկ ընդհանուր կարգով՝ սոցիալական աջակցություն տրամադրելու կամ մերժելու մասին որոշումն ընդունվում է դիմումն ստանալուց ոչ ուշ, քան 30 օրացուցային օրվաընթացքում, դիմողը տեղեկացվում է որոշման ընդունումից հետո երեք աշխատանքային օրվաընթացքում, իսկ մերժման որոշման մեջ պարտադիր նշվում են մերժման հիմքը, բողոքարկման ժամկետը և այն մարմինը, որին որոշումը կարող է բողոքարկվել։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետական և համայնքային մարմինների, ինչպես նաև նրանց հետ պայմանագիր կամ հուշագիր կնքած կազմակերպությունների տրամադրած սոցիալական աջակցության դրամական միջոցները, ներառյալ անապահովության նպաստը, հրատապ օգնությունը, թաղման նպաստը, և զբաղվածության ծրագրերի ընթացքում ստացված եկամուտները չեն կարող գրավադրվել, արգելանքի տակ դրվել, բռնագանձվել կամ հաշվանցվել անձի պարտավորությունների դիմաց, դրանց փոխանցման համար բացվում է հատուկ բանկային հաշիվ, իսկ իրավունքի խախտման դեպքում որոշումները, գործողությունները կամ անգործությունը ենթակա են բողոքարկման վերադասության կամ դատական կարգով, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Սոցիալական աջակցության, նպաստների և հարկադիր կատարման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։