Ինքնակամ կառույցի օրինականացումն սկսվում է ոչ թե համայնքապետարանից, այլ հաշվառումից։ Իսկ հաշվառման ժամկետը լրանում է այս տարվա դեկտեմբերի 31-ին, և այն բաց թողնելը փակում է օրինականացման ճանապարհը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ժամկետները սահմանված են 2021 թվականի դեկտեմբերի 16-ի ՀՕ-397-Ն օրենքի անցումային դրույթներով, իսկ հաշվառման կարգը՝ կառավարության N 14-Ն որոշմամբ։
Ինչո՞ւ է հաշվառումը պարտադիր
Կառավարության N 912-Ն որոշման 2-րդ կետով օրինականացման ենթակա չեն այն ինքնակամ կառույցները, որոնք օրենքով նախատեսված ժամկետներում չեն հաշվառվել։
Այսինքն՝ հաշվառումը նախապայման է։ Առանց դրա համայնքի ղեկավարը որոշում չի կայացնի, և վճարների ու դրույքաչափերի հարցն ընդհանրապես չի բարձրանա։
Իսկ օրենսգրքի 188-րդ հոդվածով ինքնակամ կառույցը չի կարող ճանաչվել օրինական և ենթակա է քանդման։ Ուստի հաշվառումը միակ ճանապարհն է, որով կառույցը կարող է դուրս գալ այդ ռեժիմից։
Դեկտեմբերի 31-ը վերջին պատուհանն է
Օրենքի անցումային դրույթներով նախկինում սահմանված ժամկետները տարբեր էին՝ Երևանի, քաղաքային և գյուղական համայնքների համար։ Դրանք արդեն լրացել են։
Սակայն 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի փոփոխությամբ ավելացվել է նոր հնարավորություն. այն անձինք, ովքեր բաց են թողել նախկին ժամկետները, կարող են հաշվառման տվյալները ներկայացնել մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։
Պայմանն այն է, որ կառույցն արտացոլված լինի 2021 թվականի օրթոֆոտոհատակագծերում։ Պետական և համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերում գտնվող կառույցների դեպքում այդ պայմանը չի կիրառվում։
Առանձին նախադասությամբ օրենքն ընդգրկում է նաև բնակարանին կամ ոչ բնակելի տարածքին կից ինքնակամ կառույցները՝ շենքի ծավալում կամ ծավալից դուրս։ Դա հենց փակված պատշգամբների և կցակառույցների մասին է։
Ո՞ւր դիմել և ինչպես
Ահա այն մասը, որ շատերը սխալ են պատկերացնում։ Հաշվառման համար դիմում են ոչ թե համայնքապետարան, այլ չափագրողին։
Կարգով չափագրողը կատարում է չափագրում, կցում չորսից վեց գունավոր լուսանկար՝ ցույց տալով կառույցի հարկերը և բոլոր կողմերը, կողմերը ստորագրում են համաձայնագիր, ապա փաթեթը ներբեռնվում է առցանց չափագրման գրասենյակ։
Արդյունքում ձևավորվում է չափագրման ծածկագիր, և ծանուցումը գալիս է կարճ հաղորդագրությամբ։ Հենց այդ ծածկագիրն է հետագայում ներկայացվում համայնքի ղեկավարին՝ օրինականացման դիմումի հետ միասին։
Փաստաթղթերի շարքում օրենքն ուղղակի նշում է լուսանկարները, բաց աղբյուրների տվյալները, որակավորված անձի եզրակացությունը և սեփականատիրոջ գրավոր հայտարարությունը կառուցման տարեթվի մասին։
Երկրորդ ժամկետը՝ 2027 թվականի դեկտեմբերի 30
Օրենքն ունի նաև երկրորդ, ավելի ուշ պատուհան։ 2026 թվականի հուլիսի 3-ի փոփոխությամբ մասնավոր հողամասերում ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցները, նույնիսկ ժամկետից հետո կառուցվածները, կարող են ընդգրկվել կառավարության հաստատվող օրինականացման ցանկում։
Դրա համար փաստաթղթերը ներկայացվում են մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ը, և պահանջվում է չափագրման ծածկագիր, լիցենզավորված անձի դրական եզրակացություն՝ տեխնիկական վիճակի, կրող կոնստրուկցիաների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգությանվերաբերյալ, տեսչական մարմնի եզրակացություն հրդեհային անվտանգության մասով, ինչպես նաև իրավասու մարմնի նախնական գնահատություն։
Օրինականացումն այս դեպքում կատարվում է տեղական տուրքի վճարման պայմանով, իսկ պետական բյուջեի միջոցներով կառուցված շինությունները տուրքից ազատված են։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Կառույցս 2021 թվականի օրթոֆոտոյում չի երևում։ Ի՞նչ անել։
- Այդ պայմանը վերաբերում է դեկտեմբերի 31-ի ժամկետին։ Մասնավոր հողամասերում գտնվող ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցների համար օրենքը նախատեսում է երկրորդ ճանապարհ՝ մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ը ցանկում ընդգրկվելու միջոցով։
- Հաշվառվելը նշանակո՞ւմ է, որ կառույցն օրինականացվել է։
- Ոչ։ Հաշվառումը նախապայման է։ Օրինականացման մասին որոշում կայացնում է համայնքի ղեկավարը՝ առանձին դիմումի հիման վրա։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ ինքնակամ կառույցի օրինականացումն անհնար է առանց հաշվառման, հաշվառման վերջին ժամկետը լրանում է 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ պայմանով, որ կառույցն արտացոլված է 2021 թվականի օրթոֆոտոհատակագծերում, ինչը վերաբերում է նաև բնակարանին կից կառույցներին, հաշվառման համար դիմում են չափագրողին, ով կատարում է չափագրում և ձևավորում չափագրման ծածկագիր, իսկ մասնավոր հողամասերում ամբողջությամբ ինքնակամ կառույցների համար գործում է երկրորդ ժամկետ՝ մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի 30-ը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ինքնակամ կառույցների հաշվառման, օրինականացման և քանդման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով i[email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
Ծանուցում 1. սույն նյութի պատկերը գերենացված է արհեստական բանականության գործիքակազմի օգնությամբ։