Արդարադատության նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել քրեական օրենսգրքի լրացման նախագիծ, որով վրաերթ կատարած վարորդը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ տուժողի հետ հաշտվելու դեպքում։ Սակայն կարգավորումն ունի երկու խիստ սահման։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, նախագիծը տեղադրված է իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում, և հանրային քննարկումը տևում է մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 29-ը։
Ի՞նչ է սահմանում գործող հոդվածը
Քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածը վերաբերում է ճանապարհային երթևեկության անվտանգության պահանջներ կամ կանոններ խախտելուն և ունի չորս մաս՝ ըստ հետևանքի ծանրության։
Առաջին մասով՝ երբ խախտումն անզգուշությամբ պատճառել է մարդու առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս, պատիժը տուգանք է՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ, կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում՝ երկուսից հինգ տարի, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու ամիս, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի։
Երկրորդ մասով՝ երբ արարքն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ՝ ազատազրկում երկուսից հինգ տարի։ Երրորդ մասով՝ երկու կամ ավելի մարդու մահվան դեպքում՝ չորսից ութ տարի։ Չորրորդ մասով՝ եթե երկրորդ կամ երրորդ մասով արարքը կատարվել է հարբած վիճակում կամ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից՝ հինգից տասը տարի։
Ի՞նչ է առաջարկվում
Նախագծով 342-րդ հոդվածը լրացվում է նոր հինգերորդ մասով, ըստ որի առաջին անգամ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձը ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Ուշադրություն դարձրեք ձևակերպմանը. նախագիծն ասում է «ենթակա է ազատման», ոչ թե «կարող է ազատվել»։ Այսինքն՝ պայմանների առկայության դեպքում ազատումը ներկայացվում է որպես հետևանք, ոչ թե հայեցողական հնարավորություն։
Առաջին սահմանը՝ միայն վնասվածքի դեպքում
Սա նյութի ամենակարևոր մասն է։ Նոր դրույթը հղում է անում բացառապես 1-ին մասին, այսինքն՝ այն դեպքերին, երբ պատճառվել է առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս։
Հետևաբար մահվան ելքով վրաերթի դեպքում այս կարգավորումը չի կիրառվի՝ ո՛չ մեկ, ո՛չ մի քանի մարդու մահվան դեպքում։ Նույնպես չի կիրառվի հարբած վիճակում կամ առանց վարորդական իրավունքի կատարված արարքների նկատմամբ, որոնք ընդգրկված են չորրորդ մասով։
Երկրորդ սահմանը՝ միայն մեկ անգամ
Նախագծի նույն դրույթով նախկինում այս հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել։
Այսինքն՝ մեխանիզմը միանվագ է։ Երկրորդ նման դեպքում հաշտությունն այլևս ազատման հիմք չի լինի։
Ե՞րբ և ինչպես կարելի է կարծիք հայտնել
Նախագիծը գտնվում է հանրային քննարկման փուլում, և ցանկացած անձ կարող է ներկայացնել իր առաջարկը միասնական կայքում՝ մինչև օգոստոսի 29-ը ներառյալ։
Ընդունվելու դեպքում օրենքն ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Վրաերթի հետևանքով մարդ է մահացել։ Հաշտությունն ազատո՞ւմ է պատասխանատվությունից։
- Նախագծով նոր դրույթը վերաբերում է բացառապես 342-րդ հոդվածի 1-ին մասին, այսինքն՝ առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելու դեպքերին։ Մահվան ելքով արարքները նախատեսված են 2-րդ և 3-րդ մասերով և այս կարգավորման տակ չեն ընկնում։
- Այս կարգավորումն արդեն գործո՞ւմ է։
- Ոչ։ Խոսքը նախագծի մասին է, որի հանրային քննարկումը տևում է մինչև օգոստոսի 29-ը։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ Արդարադատության նախարարության ներկայացրած նախագծով քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածը լրացվում է նոր դրույթով, ըստ որի առաջին անգամ հոդվածի 1-ին մասով հանցանք կատարած անձը ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից տուժողի հետ ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության դեպքում, կարգավորումը չի տարածվում մահվան ելքով, հարբած վիճակում կամ առանց վարորդական իրավունքի կատարված արարքների վրա, նույն հիմքով կրկին ազատվել հնարավոր չէ, հանրային քննարկումը տևում է մինչև օգոստոսի 29-ը, իսկ ընդունվելու դեպքում օրենքն ուժի մեջ կմտնի հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, հաշտության համաձայնությունների և քրեական պատասխանատվությունից ազատման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
Ծանուցում 2. սույն նյութի պատկերը գերերացվել է արհեստական բանականության գործիքակազմի օգնությամբ։