Iravaban.net–ի փոխանցմամբ՝ ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 109-րդ հոդվածը սահմանում է այն բոլոր դեպքերը, երբ աշխատանքային պայմանագիրը կարող է լուծվել։ Աշխատողին աշխատանքից ազատելը հնարավոր է միայն օրենքով նախատեսված հիմքերով։
Օրենսգրքի համաձայն՝ աշխատանքային պայմանագիրը կարող է լուծվել հետևյալ հիմնական հիմքերով.
- կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ, երբ աշխատողն ու գործատուն համաձայնության են գալիս դադարեցնել աշխատանքային հարաբերությունները,
- աշխատանքային պայմանագրի ժամկետի լրանալու դեպքում, եթե այն եղել է ժամկետային,
- աշխատողի նախաձեռնությամբ, օրինակ՝ սեփական դիմումի հիման վրա,
- գործատուի նախաձեռնությամբ, սակայն միայն օրենքով սահմանված հիմքերի և ընթացակարգի պահպանմամբ,
- պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության զորակոչվելու դեպքում,
- դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի հիման վրա, եթե այն անհնար է դարձնում աշխատանքի շարունակումը,
- որոշակի աշխատանք կատարելու իրավունքից զրկվելու դեպքում,
- մինչև 16 տարեկան աշխատողի դեպքում, եթե աշխատանքային պայմանագրի լուծումը պահանջում են օրենքով լիազորված անձինք կամ մարմինները,
- աշխատանքի էական պայմանների փոփոխության դեպքում,
- աշխատողի մահվան դեպքում,
- աշխատանքի ընդունվելիս կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելու դեպքում,
- փորձաշրջանի արդյունքներով, եթե դրա վերաբերյալ կա կողմերի համաձայնություն,
- օրենքի ուժով նախատեսված որոշ դեպքերում, երբ աշխատանքային հարաբերությունները դադարում են առանց գործատուի առանձին իրավական ակտի,
- աշխատողի կողմից աշխատանք կատարելու իրավունքի սահմանափակումը թաքցնելու դեպքում,
- եթե աշխատողը սահմանված ժամկետում չի ներկայացրել իր մասնագիտական գործունեության համար պարտադիր լիցենզիան կամ հավաստագիրը։
Ինչպե՞ս է ձևակերպվում աշխատանքից ազատումը
Ընդհանուր կանոնով, աշխատանքային պայմանագրի լուծումը ձևակերպվում է գործատուի անհատական իրավական ակտով։ Բացառություն են միայն օրենքով հատուկ նախատեսված դեպքերը, երբ աշխատանքային հարաբերությունները դադարում են օրենքի ուժով։
Ո՞ր օրն է համարվում վերջին աշխատանքային օրը
Վերջին աշխատանքային օրը կախված է աշխատանքային պայմանագրի լուծման հիմքից.
- ժամկետային պայմանագրի դեպքում՝ պայմանագրի գործողության վերջին օրը,
- օրենքով նախատեսված առանձին դեպքերում՝ համապատասխան ծանուցմամբ կամ օրենքով սահմանված օրը,
- մյուս բոլոր դեպքերում՝ գործատուի անհատական իրավական ակտում նշված աշխատանքային հարաբերությունների դադարման օրը, եթե օրենքով այլ բան նախատեսված չէ։
Կարևոր է հիշել
Աշխատողի ազատումը չի կարող իրականացվել գործատուի ցանկությամբ կամ կամայական որոշմամբ։ Յուրաքանչյուր հիմք պետք է համապատասխանի Աշխատանքային օրենսգրքի պահանջներին, իսկ օրենքով նախատեսված ընթացակարգի խախտումը կարող է հիմք հանդիսանալ աշխատանքից ազատումն անօրինական ճանաչելու և դատարանում վիճարկելու համար։