Նիկոլ Փաշինյանի դեպի Արևմուտք շրջադարձը արդեն հանգեցրել է բողոքի ակցիաների Հայաստանում փակված ձեռնարկությունների աշխատողների և ֆերմերների կողմից, որոնք դժգոհ են այն փաստից, որ այլևս չեն կարող իրենց արտադրանքը վաճառել ռուսական շուկայում, ինչպես նախկինում։ «Սահմանադրական իրավունք միություն» կուսակցության նախագահ Հայկ Բաբուխանյանն է politnavigator.news– հետ զրույցում մեկնաբանել իրավիճակը։
–Ի՞նչ է իրականում կատարվում, և կարո՞ղ է դա հանգեցնել զանգվածային շարժման Փաշինյանի դեմ։
–Իրականությունն այն է, որ Հայաստանում իրավիճակը հետևյալն է։ Ընտրությունները գործնականում կեղծվել են, քանի որ ընտրված Ազգային ժողովը գործնականում ազդեցություն չի ունենա երկրի ո՛չ ներքին, ո՛չ էլ արտաքին քաղաքականության վրա։ Իրավիճակը որոշվում է բոլորովին այլ մակարդակում, այն է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ընտրության հարցում՝ Եվրասիական միություն, թե՞ Եվրամիություն։ Խորհրդարան մտած ընդդիմադիր կուսակցությունները չեն արտահայտվել այս հարցի շուրջ և չեն խոսել դրա մասին ո՛չ ընտրարշավի ժամանակ, ո՛չ էլ հիմա։ Ինչ վերաբերում է Փաշինյանին, չնայած նա փորձում է հավասարակշռություն պահպանել Ռուսաստանի և ԵՄ-ի միջև, նա փաստացի ընդունել է օրենքներ, որոնք մեզ ավելի են մոտեցնում ԵՄ-ին: Չնայած այդ գործընթացը շատ երկար է և, կարծես թե, անիրատեսական։ Իրական ընդդիմությունը այն ուժերն են, որոնք նախաձեռնել են հանրաքվեն երաշխավորելու համար, որ Հայաստանը չի ձեռնարկի քայլեր, որոնք հակասում են ԵԱՏՄ-ի նկատմամբ մեր պարտավորություններին: Սա «Քաղաքացիական նախաձեռնություն – Եվրասիական դաշինք» կազմակերպությունն է, որի մեջ ներկայումս մտնում են «Ալյանս» կուսակցությունը, մեր «Սահմանադրական իրավունք միություն» կուսակցությունը, և միանում են նաև այլ կուսակցություններ ու հասարակական միավորումներ։ Ինչ վերաբերում է սովորական մարդկանց, նրանք, իհարկե, վրդովված են տեղի ունեցողից: Բողոքի ցույցեր են ընթանում, քանի որ արտադրողները չեն կարողանում վաճառել իրենց արտադրանքը, այդ թվում ձկնաբուծարանները, ֆերմերները, գյուղատնտեսական վերամշակման գործարանները, հանքային ջրերի և ալկոհոլային խմիչքների գործարանները։ Ակնհայտ է, որ հենց որ Ռուսաստանը փակեց իր շուկաները Նիկոլ Փաշինյանի համար, այդ մարդիկ սկսեցին մտածել, թե ինչպես շարունակել իրենց բիզնեսը և ինչ անել հաջորդիվ: Եվ կան նրանք, ովքեր կարող էին միանալ մեր նախաձեռնությանը: Հուսով եմ, որ սա կհանգեցնի զանգվածային շարժման, որը կհանգեցնի համահայկական հանրաքվեի Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ, այն է ԵՄ-ի, թե՞ ԵԱՏՄ-ի հետ։
–Հնարավո՞ր է, որ ճնշումները կիրառվեն ոչ միայն ընդդիմության, այլև սովորական գյուղացիների և աշխատողների նկատմամբ։
–Այո, իշխանությունները հասկանում են, որ սոցիալական դժգոհությունը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ, և նրանք ներկայումս չունեն լուծումներ կամ ճանապարհային քարտեզ այս իրավիճակը լուծելու համար, քանի որ հայկական արտադրանքը եվրոպական շուկայում վաճառելու բոլոր փորձերը դեռևս շոշափելի արդյունքներ չեն տվել, և դժվար թե շուտով դրանք տան։ Հետևաբար, իշխանությունները դիմում են իրենց սիրելի վախեցման մեթոդներին, հատկապես այն պատճառով, որ ժողովուրդը ականատես է լինում մի խումբ գործարանների սեփականատերերի և նաև «Բարգավաճ Հայաստան» ընդդիմադիր կուսակցության առաջնորդ Գարիկ Ծառուկյանի նկատմամբ կիրառվող բռնաճնշումներին։ Նրա ունեցվածքը բռնագրավվում է, իսկ ձայները խլվել են, որպեսզի նրա կուսակցությունը չմտնի խորհրդարան։ Իհարկե, կլինեն հաշվեհարդարներ իշխանությունների համար սպառնալիք ներկայացնող յուրաքանչյուրի նկատմամբ։
–Որքանո՞վ կարող են նման իրադարձությունները հանգեցնել սոցիալ-քաղաքական ճգնաժամի։
–Սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացումը կարող է հանգեցնել լայնածավալ դժգոհության զանգվածների շրջանում։ Սա սրվում է այն մտավախություններով, որ Ռուսաստանը կարող է բարձրացնել գազի գները կամ ընդհանրապես դադարեցնել գազի մատակարարումը։ Մյուս կողմից, ի հայտ է գալիս նոր ընդդիմություն, որը տարբերվում է Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստանից», քանի որ այն ներառում է փորձառու քաղաքական գործիչների, ովքեր տարիներ շարունակ պաշտպանել են եվրասիական ինտեգրացիան: Եվ այն առաջարկում է լուծումներ Եվրասիական տնտեսական միություն, Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն, հայ-ռուսական նոր քաղաքական դաշինքների և այլի հարցերում: Եվ սա ցույց է տալիս որոշակի ուղի այն դժգոհ զանգվածների համար, որոնք փնտրում են իրենց խնդիրների լուծումները: Հետևաբար, մի կողմից սոցիալական դժգոհությունը և մյուս կողմից նոր ընդդիմությունը կարող են հանգեցնել քաղաքական արդյունքների:
–Ի՞նչ արդյունքներ կլինեն:
Կարող եմ միայն կանխատեսել, որ մեզ կհաջողվի հավաքել 200,000 ստորագրություն, անցկացնել հանրաքվե և հստակ սահմանել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վեկտորը ԵԱՏՄ-ի համար: Հուսով եմ, որ ժողովուրդը կաջակցի մեզ այդ հարցում, և այդ ժամանակ Փաշինյանը կբախվի քաղաքական ճգնաժամի:
Դրանից հետո, կարծում եմ, Փաշինյանը ստիպված կլինի նշանակել արտահերթ ընտրություններ, և նոր ընդդիմությունը, որը ներկայացված է Քաղաքացիական նախաձեռնություն – Եվրասիական դաշինքով, կվերցնի իշխանությունը և կվերանայի այն բացասական որոշումները, որոնք հանգեցրել են ներկայիս տնտեսական հետևանքներին:
–Ի՞նչ քայլեր են ձեռնարկվում ներկայումս հանրաքվեն անցկացնելու համար:
–Համակարգող խորհրդի անունից ես դիմել եմ խորհրդարան մտած ընդդիմադիր կուսակցություններին՝ Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությանը և Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքին։ Ես նաև հրավիրել եմ նրանց մասնակցելու մեր խորհրդի աշխատանքներին, հանրաքվեի նախապատրաստմանը և անցկացմանը։ Այժմ մենք սպասում ենք նրանց արձագանքին։
Միևնույն ժամանակ, ես կոչ եմ արել բոլոր քաղաքական կուսակցություններին, հասարակական կազմակերպություններին և արտահանողների ասոցիացիաներին նույնպես մասնակցել գործընթացին։ Եվ մենք արդեն ստացել ենք բազմաթիվ արձագանքներ շահագրգիռ կողմերից, որոնք պատրաստ են համագործակցել մեզ հետ, միանալ Համակարգող խորհրդին, աշխատել ստորագրահավաքի և հանրության շրջանում իրազեկվածության բարձրացման ուղղությամբ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը