Հաշվառման հարցը վարձակալությամբ ապրողների համար մշտական խնդիր է. սեփականատերերը հաճախ չեն համաձայնում, որ վարձակալը գրանցվի իրենց հասցեով, իսկ առանց հաշվառման մի շարք ծառայություններ դառնում են անհասանելի։ Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին նոր օրենքն այս հարցում սկզբունքային փոփոխություն է նախատեսում։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, համապատասխան կարգավորումները սահմանված են «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին» 2025 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-233-Ն օրենքով, որը պաշտոնապես հրապարակվել է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին։ Օրենքի 26-րդ հոդվածով այն ուժի մեջ է մտնում բնակչության պետական ռեգիստրի տվյալների շտեմարանի գործարկմանը հաջորդող օրվանից, բայց ոչ ուշ, քան 2027 թվականի հունվարի 1-ը, և այդ պահից ուժը կորցնում են «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին» 2002 թվականի ՀՕ-419-Ն և «Հանրային ծառայությունների համարանիշի մասին» 2011 թվականի ՀՕ-288-Ն օրենքները։
Հաշվառումն այլևս կախված չի լինի սեփականատիրոջ համաձայնությունից
Օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասով անձը հաշվառվում է իր մշտական բնակության վայրի հասցեում՝ անկախ տվյալ գույքի սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի համաձայնության առկայությունից։
Նույն մասով հիմնական հասցեն մուտքագրելը պարտադիր է, հիմնական հասցեն անձի մշտական բնակության վայրն է, և անձը կարող է հաշվառվել միայն մեկ հիմնական հասցեում։ Մշտական բնակության վայրը փոխելիս անձը պարտավոր է այդ մասին նշել տեղեկատվական մուտքի հարթակում։
Առանձին կարևոր հետևանք. նույն մասով հիմնական հասցեն հիմք է ընդունվում ՀՀ ընտրողների ռեգիստրը վարելու և ընտրողների ցուցակը կազմելու համար։
Ի՞նչ է «ոչ հիմնական հասցեն»
Օրենքը ներմուծում է նոր հասկացություն։ 2-րդ հոդվածի 18-րդ կետով ոչ հիմնական հասցեն այն վայրն է, որը սուբյեկտը հայտարարում է որպես պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից պաշտոնական ծանուցումներ ստանալու կամ հանրային ծառայություններ մատուցելու հասցե։
23-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ոչ հիմնական հասցեն օգտագործվում է պաշտոնական ծանուցումների ստացման համար, կարող է համընկնել հիմնականի հետ, և անձը ցանկացած ժամանակ կարող է այն փոփոխել։
Ծանուցումները՝ էլեկտրոնային փոստով
23-րդ հոդվածի 6-րդ մասով տեղեկատվական մուտքի հարթակում իր էլեկտրոնային փոստի հասցեն մուտքագրելուց հետո անձը կարող է համաձայնություն տալ պաշտոնական ծանուցումներն էլեկտրոնային փոստով ստանալու համար։ Այդ դեպքում էլեկտրոնային փոստին ուղարկված ծանուցումները համարվում են պատշաճ ծանուցում, ինչը հավաստվում է էլեկտրոնային համակարգի կողմից։
Ի՞նչ է գործում այսօր
Ներկայումս գործող՝ 2002 թվականի ՀՕ-419-Ն օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով բնակիչը պարտավոր է տեղական ռեգիստրին տրամադրել իր մշտական բնակության վայրի հասցեն, իսկ մշտական բնակության վայրը փոխելիս՝ յոթնօրյա ժամկետում գրավոր տեղեկացնել այն համայնքի տեղական ռեգիստրին, որտեղ գտնվում է նոր կացարանը։ Բնակիչը կարող է հաշվառվել միայն մեկ կացարանում։
Նույն մասով մշտական բնակության վայր է համարվում այն տարածքը, որտեղ բնակիչն ունի բնակվելու իրավունք, որը նա համարում և հայտարարում է որպես իր կացարան։
Ի՞նչ է լինում, եթե անձը հաշվառված չէ
Նոր օրենքի 13-րդ հոդվածի 5-րդ մասով պետական մարմինները ծառայությունները մատուցում են հանրային ծառայությունների համարանիշով անձին նույնականացնելու դեպքում, իսկ ռեգիստրում տվյալների բացակայության դեպքում մերժում են ծառայության տրամադրումը և անձին ուղղորդում միգրացիայի և քաղաքացիության բնագավառի պետական լիազոր մարմին՝ միաժամանակ այդ մասին հայտնելով նույն մարմնին։
6-րդ մասով լիազոր մարմինն այդ տեղեկատվությունն ստանալուց հետո տվյալների մուտքագրումն իրականացնում է արտահերթ՝ սեղմ ժամկետներում։
Հիշեցնենք նաև, որ «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» ՀՕ-210-Ն օրենքի 10-րդ հոդվածի 12-րդ մասով բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառված չլինելն անձը հաստատող փաստաթուղթ տրամադրելը մերժելու հիմքերից մեկն է։
Համարանիշի ակտիվ և պասիվ կարգավիճակը
Նոր օրենքի 13-րդ հոդվածով ներմուծվում է կարգավիճակի ինստիտուտը։ 9-րդ մասով համարանիշին կարող է տրվել ակտիվ կամ պասիվ կարգավիճակ, 10-րդ մասով ակտիվ կարգավիճակ ունեցող համարանիշների հիման վրա ձևավորվում է բնակչության հիմնական կազմը, իսկ 12-րդ մասով ծառայությունների մատուցումն իրականացվում է միայն ակտիվ կարգավիճակի պարագայում։ Կարգավիճակ տրամադրելու կարգը 11-րդ մասով սահմանում է Կառավարությունը։
Ընդ որում, 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասով համարանիշը եզակի է և ենթակա չէ փոփոխման, իսկ 7-րդ մասով այն պարտադիր կիրառվում է աշխատավարձ, կենսաթոշակ և նպաստ վճարելիս, հարկեր հաշվարկելիս, բանկային հաշիվ բացելիս, պետական աջակցության ծրագրերից օգտվելիս և այլ դեպքերում։
Հաճախ տրվող հարցեր
Սեփականատերը կարո՞ղ է արգելել, որ ես հաշվառվեմ իր բնակարանում։
Նոր օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասով անձը հաշվառվում է իր մշտական բնակության վայրի հասցեում՝ անկախ գույքի սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի համաձայնության առկայությունից։ Այս կարգավորումը կգործի օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ե՞րբ է ուժի մեջ մտնում նոր օրենքը։
26-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ բնակչության պետական ռեգիստրի տվյալների շտեմարանի գործարկմանը հաջորդող օրվանից, բայց ոչ ուշ, քան 2027 թվականի հունվարի 1-ը։ Շտեմարանը գործարկվում է մինչև 2027 թվականի հունվարի 1-ը։
Կարո՞ղ եմ երկու հասցեում հաշվառվել։
Ոչ։ 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասով անձը կարող է հաշվառվել միայն մեկ հիմնական հասցեում։ Սակայն օրենքը նախատեսում է նաև ոչ հիմնական հասցե՝ պաշտոնական ծանուցումներ ստանալու համար։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին» ՀՕ-233-Ն օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասով անձը հաշվառվում է իր մշտական բնակության վայրի հասցեում՝ անկախ գույքի սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի համաձայնության առկայությունից, հիմնական հասցեն մուտքագրելը պարտադիր է, հաշվառումը հնարավոր է միայն մեկ հիմնական հասցեում, և հենց այդ հասցեն է հիմք ընդունվում ընտրողների ցուցակը կազմելու համար. օրենքը ներմուծում է նաև ոչ հիմնական հասցեի հասկացությունը՝ պաշտոնական ծանուցումների համար, և հնարավորություն է տալիս ծանուցումներն ստանալ էլեկտրոնային փոստով՝ որպես պատշաճ ծանուցում. օրենքն ուժի մեջ է մտնում ռեգիստրի տվյալների շտեմարանի գործարկմանը հաջորդող օրվանից, բայց ոչ ուշ, քան 2027 թվականի հունվարի 1-ը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Հաշվառման, բնակության վայրի գրանցման և հանրային ծառայությունների համարանիշի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։