ԵՄ-ն վավերացնում է անցյալ տարի Շոտլանդիայի Թըրնբերի քաղաքում կնքված համաձայնագիրը, որի համաձայն ԱՄՆ-ն միակողմանիորեն 15 տոկոս սակագներ սահմանեց ԵՄ ներմուծման վրա։
Եվրոպական Միության և ԱՄՆ-ի միջև առևտրային զինադադարն ավելի հավանական է թվում, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հինգշաբթի օրը իջեցրեց ամենավիճահարույց սակագներից մի քանիսի մակարդակը։
Այսպես կոչված «Ազատագրման օրվա» սակագնային փաթեթի մեկամյակի առթիվ, երբ Թրամփը փոխադարձ սակագներ սահմանեց այն երկրներից ներմուծման վրա, որոնք իր վարչակազմը համարել էր ԱՄՆ-ի հետ անարդար առևտրային ավելցուկ ունեցող, Սպիտակ տունը հայտարարեց պողպատի և դեղագործական ապրանքների վրա մաքսատուրքերի փոփոխությունների մասին, որոնք որոշ չափով մեղմացնում են եվրոպացի քաղաքական գործիչների մտահոգությունները։
Երկու կողմերը անցյալ տարի Շոտլանդիայի Թըրնբերի քաղաքում կնքեցին համաձայնագիր, որի համաձայն ԱՄՆ-ն միակողմանիորեն 15 տոկոս սակագներ սահմանեց ԵՄ ներմուծման վրա։ Այդ համաձայնագիրն այժմ վավերացվում է ԵՄ կողմից։ 15 տոկոսի մակարդակից դուրս որոշ չմարված սակագներ, մասնավորապես պողպատից ստացված արտադրանքի վրա, մնում են վիճելի։
Եվրոպացի օրենսդիր Բերնդ Լանգեն, որը պատասխանատու է Եվրախորհրդարանի ԵՄ-ԱՄՆ առևտրային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների համար, ասել է, որ կարծում է, որ Թրամփի վարչակազմի հայտարարությունը վերջնական համաձայնագրի կնքման հավանականությունն ավելի մեծ է դարձնում։
Լանգեն նշել է, որ ԱՄՆ վարչակազմը չեղարկել է պողպատից ստացված բազմաթիվ ապրանքների 50 տոկոս մաքսատուրքերը՝ որոշների, օրինակ՝ մոտոցիկլետների, վրա հասցնելով համաձայնեցված 15 տոկոսի մակարդակի։ Սակայն այլ դեպքերում կիրառվել է հատուկ 25 տոկոս դրույքաչափ։
«ԱՄՆ-ն ավելի ու ավելի է որդեգրում Շոտլանդիայի համաձայնագիրը չխախտելու դիրքորոշում», – ասել է ԵՄ օրենսդիրը։ Սակայն, նա հավելել է, որ «մենք մի փոքր ավելին էինք ուզում, այնպես որ տեսնենք»։
Սպիտակ տունը նաև հաստատել է, որ ԵՄ-ից դեղագործական ապրանքների ներմուծման վրա կիրառվել է 15 տոկոս մաքսատուրք՝ համաձայն Թըրնբերիի համաձայնագրի, և ոչ թե այլ երկրներից ներմուծվող ապրանքների վրա կիրառվող 100 տոկոս մաքսատուրքը։
Եվրահանձնաժողովի գլխավոր խոսնակի տեղակալ Օլոֆ Գիլը նշել է, որ հանձնաժողովը գնահատում է հայտարարությունը։
«Մենք կշարունակենք աշխատել մաքսատուրքերը նվազեցնելու ուղղությամբ», – ասել է Գիլը։ «Մեր առաջնահերթությունը մնում է կայուն և կանխատեսելի տրանսատլանտյան առևտրային միջավայրի պահպանումը՝ համաձայնեցված պարտավորությունների լիակատար հարգանքով»։
Փետրվարին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը չեղյալ հայտարարեց Թրամփի վարչակազմի սկզբնական սակագնային փաթեթը, և Սպիտակ տունը պատասխանեց՝ բոլոր երկրների նկատմամբ վերահաստատելով համընդհանուր սակագներ։
Դա մտահոգություն առաջացրեց ԵՄ օրենսդիրների շրջանում, որոնք ԵՄ-ԱՄՆ համաձայնագիրը Եվրախորհրդարանում առաջ մղելու գործընթացում էին, որ ԱՄՆ-ն կարող է խախտել իր պարտավորությունները։ Անցյալ ամիս Խորհրդարանը վերջապես հաստատեց համաձայնագրի փոփոխված տարբերակը, որը պայմանավորեց այն պողպատի ածանցյալների վրա սակագների վերացմամբ։
Այժմ համաձայնագիրը վերջնական հաստատումից առաջ կանցնի եռակողմ բանակցությունների Խորհրդարանի, Հանձնաժողովի և ԵՄ Խորհրդի միջև։
S-Curve Economics վերլուծական կենտրոնի առևտրային քաղաքականության փորձագետ Դեյվիդ Քլեյմանը նշել է, որ «սակագնային թարմացումը թեթևացնում է ԵՄ պողպատի և ալյումինի ածանցյալների զգալի քանակի արտահանման սակագնային բեռը»՝ համեմատած նախորդ մակարդակի հետ։ Այնուամենայնիվ, նա հավելել է, որ «դա ակնհայտորեն չի բավարարում Եվրախորհրդարանի պահանջները»։
Թրամփի օրոք ԱՄՆ առևտրի նախարարությունը «կրկին զբաղված է իր գործընկերոջ ցավի շեմը ճշգրիտ որոշմամբ», – ասաց Քլեյմանը։