Արհեստական բանականությունը արդեն մտել է Հայաստանի պետական համակարգ, բայց արդյո՞ք մենք գիտենք, թե ինչպես են մշակվում մեր տվյալները. Արթուր Պապյան


Քաղաքականություն


Տեղեկատվական անվտանգության հարցերով փորձագետ Արթուր Պապյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ «Արհեստական բանականությունը արդեն մտել է Հայաստանի պետական համակարգ, բայց արդյո՞ք մենք գիտենք, թե ինչպես են մշակվում մեր տվյալները։

Ինձ միշտ մտահոգել է այն արագությունը, որով ներդրվում են նոր տեխնոլոգիաները՝ առանց պատշաճ իրավական ու անվտանգային «ամրագոտիների»։ Մեր թիմը dphub.am-ում պատրաստել է մի կարևոր policy brief, որտեղ վերլուծել ենք ԱԲ-ի կիրառումը ՀՀ պետական մարմիններում։

Ահա մի քանի առանցքային կետ, որոնց մասին պետք է բարձրաձայնել.


Իրավական վակուում. Մինչ օրս չունենք հստակ օրենսդրություն, որը կկարգավորի, թե պետական մարմինները ինչպես և որտեղ կարող են օգտագործել ԱԲ ալգորիթմները։ Սա նշանակում է, որ որոշումները կարող են կայացվել «սև արկղի» սկզբունքով՝ առանց թափանցիկության։


Տվյալների գաղտնիություն. Պետական ապարատում ԱԲ գործիքների օգտագործումը հաճախ ներառում է քաղաքացիների անձնական տվյալների մշակում։ Առանց խիստ աուդիտի՝ մենք չունենք երաշխիք, որ այդ տվյալները չեն հայտնվում երրորդ կողմերի կամ անվտանգային բացեր ունեցող համակարգերի ձեռքում։


Էթիկա և պատասխանատվություն. Եթե ԱԲ համակարգը սխալ որոշում կայացնի (օրինակ՝ սոցիալական աջակցության կամ վարչարարության հարցում), ո՞վ է կրելու պատասխանատվությունը։ Մեր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ պատասխանատվության մեխանիզմները դեռևս մշակված չեն։

Ի՞նչ ենք առաջարկում. Մենք պետք է անցնենք «զգուշավոր նորարարության» մոդելին։ Անհրաժեշտ է ներդնել ԱԲ ազդեցության պարտադիր գնահատման գործիքակազմ և ստեղծել էթիկայի ուղեցույցներ բոլոր պետական կառույցների համար։


Տեխնոլոգիական առաջընթացը հրաշալի է, բայց այն չպետք է լինի մեր մասնավոր կյանքի և անվտանգության հաշվին»։



Leave a Comment