«Մաշտոց» օրատորիան և դուդուկի նոր հնչողությունը՝ Գրիգոր Առաքելյանի «Ոսկեդարից մեր օրեր» պրեմիերա-համերգում․ «Երաժշտական եռանկյունի»

Հայաստանի Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմում, հուլիսի 2-ին կայացած «Ոսկեդարից մեր օրեր» խորագրով պրեմիերա-համերգը դարձավ հայ ժամանակակից երաժշտարվեստի ուշագրավ իրադարձություններից մեկը՝ ներկայացնելով կոմպոզիտոր Գրիգոր Առաքելյանի վերջին տարիների ստեղծագործական աշխատանքները։ Համերգային ծրագիրը միավորում էր ազգային պատմամշակութային թեմաները և ժամանակակից կոմպոզիտորական մտածողությունը՝ հանդիսատեսին առաջարկելով տարբեր ժանրերի և արտահայտչամիջոցների համադրություն։

Երեկոյի կենտրոնական ստեղծագործություններից էր «Մաշտոց» օրատորիան՝ նվիրված հայոց գրերի ստեղծող և ազգային հոգևոր-մշակութային ինքնության հիմնադիր Մեսրոպ Մաշտոցին։ Ստեղծագործությունը կառուցված է լայն սիմֆոնիկ և խմբերգային մտածողությամբ՝ միաժամանակ ներառելով հայկական երաժշտական ավանդույթի բնորոշ հնչերանգներն ու ինտոնացիաները։ Օրատորիան ձգտում է երաժշտության լեզվով արտահայտել Մաշտոցի պատմական առաքելությունն ու նրա դերը հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ինքնության ձևավորման գործում։

Համերգի կարևոր մասն էր նաև դուդուկի և նվագախմբի համար գրված Suite Concertante ստեղծագործության պրեմիերան։ Այն հեղինակի նոր աշխատանքներից է, որտեղ դուդուկը ներկայացված է որպես լիարժեք համերգային մենանվագ գործիք՝ երկխոսության մեջ մտնելով սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։ Ստեղծագործության մենակատարն էր դուդուկահար Արտակ Ասատրյանը, որի արտահայտիչ և համոզիչ կատարումը հնարավորություն տվեց լիարժեք բացահայտելու երկի երաժշտական գաղափարն ու հնչյունային բազմազանությունը։ Մենակատարի և նվագախմբի ներդաշնակ համագործակցությունը դարձավ երեկոյի հիշարժան դրվագներից մեկը։

Գրիգոր Առաքելյանը երաժշտական հանրությանը հայտնի է ոչ միայն որպես կոմպոզիտոր, այլև որպես դիրիժոր։ Նա համագործակցում է Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի, «Տաղարան» հնագույն երաժշտության անսամբլի և Հայաստանի ազգային ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ՝ ղեկավարելով տարբեր համերգային ծրագրեր և հեղինակային նախագծեր։ Միաժամանակ զբաղվում է նաև կատարողական գործունեությամբ՝ որպես հայկական վիոլայի մենակատար։ Այս հազվադեպ հանդիպող մասնագիտացումը նրա համար առանձնահատուկ տեղ է ապահովում ազգային երաժշտական մշակույթում՝ նպաստելով այդ գործիքի հնարավորությունների ներկայացմանն ու հանրահռչակմանը։

«Ոսկեդարից մեր օրեր» համերգը ևս մեկ անգամ վկայեց, որ ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների նոր ստեղծագործությունները շարունակում են հարստացնել ազգային երաժշտարվեստը՝ անդրադառնալով ինչպես պատմական և հոգևոր թեմաներին, այնպես էլ նոր արտահայտչամիջոցների որոնումներին։ Իսկ օպերային թատրոնի բեմում ներկայացված այս ծրագիրը հանդիսատեսին հնարավորություն տվեց ծանոթանալու Գրիգոր Առաքելյանի ստեղծագործական գործունեության տարբեր ուղղություններին՝ մեկ երեկոյի ընթացքում համադրելով օրատորիական, սիմֆոնիկ և կոնցերտային ժանրերը։

Leave a Comment