Ինչո՞ւ է բանկը հայցում լրացուցիչ տեղեկություններ Ձեր կողմից մեծ գումար ուղարկելիս կամ ստանալիս

Մեծ գումարի փոխանցման դեպքում բանկերը հաճախ պահանջում են լրացուցիչ տեղեկություններ կամ պարզաբանումներ։ Սա կապված չէ կոնկրետ հաճախորդի հանդեպ կասկածի հետ. oրենքը սահմանում է հաշվետվողականության ավտոմատ շեմեր, որոնցից բարձր ցանկացած գործարքի մասին բանկը պարտավոր է տեղեկացնել Կենտրոնական բանկին։

Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգավորումները սահմանված են «Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» 2008 թվականի մայիսի 26-ին ընդունված oրենքի 6-րդ, 16-րդ և 20-րդ հոդվածներով։ Օրենքն ամբողջությամբ վերաշարադրվել է 2014 թվականի հունիսի 21-ի ՀՕ-113-Ն oրենքով և հետագայում բազմիցս փոփոխվել, վերջին անգամ՝ 2025 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-261-Ն oրենքով։

Ի՞նչ գումարից է սկսվում ավտոմատ հաշվետվողականությունը

Oրենքի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ֆինանսական հաստատությունները՝ ներառյալ բանկերը, պարտավոր են Կենտրոնական բանկին հաշվետվություն ներկայացնել՝

• անկանխիկ գործարքների համար, որոնց գումարը հավասար է կամ գերազանցում է 20 միլիոն դրամը,
• կանխիկի հետ կապված գործարքների համար, որոնց գումարը հավասար է կամ գերազանցում է 5 միլիոն դրամը,
• կրիպտոակտիվով գործարքների համար, որոնց գումարը հավասար է կամ գերազանցում է 1 միլիոն դրամը։

Կարևոր է հասկանալ, որ այս հաշվետվությունը ինքնին կասկածելիության նշան չէ։ 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կասկածելի գործարքի կամ գործարար հարաբերության հաշվետվությունը տրամադրվում է անկախ գումարի չափից, մինչդեռ վերը նշված շեմերը վերաբերում են պարտադիր տեղեկացման ենթակա գործարքներին, որոնք ինքնաբերաբար հաշվետվության առարկա են դառնում՝ առանց որևէ կասկածի առկայության։

Ինչու՞ է բանկը հայցում անձնագրի տվյալներ

Oրենքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասով դրամական փոխանցումն ուղարկող ֆինանսական հաստատությունը միշտ պետք է ունենա փոխանցում կատարողի և ստացողի անուն-ազգանունը, ինչպես նաև հաշիվների համարները։ Բայց եթե փոխանցման գումարը գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկը, բանկը պարտավոր է լրացուցիչ ունենալ նաև հենց փոխանցում կատարողի, այսինքն՝ ուղարկողի, անձնագրի տվյալները, կամ հասցեն, կամ ծննդյան ամսաթիվն ու վայրը՝ ֆիզիկական անձի համար, կամ գրանցման համարն ու հասցեն՝ իրավաբանական անձի համար։

Հաշվարկման հիմքի մասին ուշադրություն դարձնենք. «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» 2003 թվականի դեկտեմբերի 17-ի ՀՕ-66-Ն oրենքի 3-րդ հոդվածով ՀՀ oրենսգրքերի, oրենքների և այլ իրավական ակտերի իմաստով, բացառությամբ Քրեական oրենսգրքի, որպես հաշվարկային հիմք չի կարող ընդունվել oրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձը (75.000 դրամ), այլ նշված ակտերում որպես հաշվարկային հիմք սահմանվում է 1000 դրամը։ Հետևաբար նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկը կազմում է 400.000 դրամ։

Նույն շեմն է կիրառվում նաև 20.1-ին հոդվածով կրիպտոակտիվի փոխանցումների համար։

Ինչու՞ է բանկն ինձնից ավելի շատ հարցնում, երբ ես «քաղաքական ազդեցություն ունեցող անձ» եմ կամ նրա ազգական

Oրենքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասով բարձր ռիսկի չափանիշի առկայության դեպքում, ինչպիսին է քաղաքական ազդեցություն ունեցող անձ հանդիսանալը, բանկը պարտավոր է իրականացնել հաճախորդի հավելյալ ուսումնասիրություն։ 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 25-րդ կետով այդ կարգավիճակը ներառում է ոչ միայն բարձրաստիճան պաշտոնյային, այլև նրա ընտանիքի անդամին կամ սերտորեն փոխկապակցված անձին։

Կարո՞ղ եմ իմանալ, որ իմ մասին հաշվետվություն է ուղարկվել

Ոչ։ Oրենքի 6-րդ հոդվածի 5-րդ մասով հաշվետվություն տրամադրող անձին և նրա աշխատակիցներին ուղղակիորեն արգելվում է այն անձին, ում մասին հաշվետվություն է տրամադրվել Կենտրոնական բանկին, տեղեկացնել այդ հաշվետվության տրամադրման կամ չտրամադրման փաստի մասին։ Սա գործում է անկախ նրանից, խոսքը կասկածելի, թե պարտադիր տեղեկացման ենթակա գործարքի մասին է։

Հաճախ տրվող հարցեր

20 միլիոն դրամից պակաս անկանխիկ փոխանցումն ընդհանրապես չի՞ ստուգվում։

Ստուգվում է, եթե բանկն ունի կասկածի հիմքեր, անկախ գումարից։ 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կասկածելի գործարքի հաշվետվությունը տրամադրվում է անկախ դրանում ներգրավված գումարից. 20 միլիոն դրամի շեմը վերաբերում է միայն ավտոմատ, ոչ կասկածի հիմքով հաշվետվողականությանը։

Բանկը կարո՞ղ է սառեցնել իմ գործարքը

Այո։ 26-րդ հոդվածի 1-ին մասով ֆինանսական հաստատությունը կասկածի դեպքում իրավունք ունի մինչև 5 oրով կասեցնել գործարքը, իսկ 2-րդ մասով Կենտրոնական բանկն ինքը կարող է կասեցնել մինչև 15 oրով՝ որոշակի պայմաններում այդ ժամկետը երկարաձգելով։

Ամփոփում

Ամփոփելով՝ «Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» oրենքի 6-րդ հոդվածով բանկերը ավտոմատ հաշվետվություն են ներկայացնում Կենտրոնական բանկին անկանխիկ գործարքների համար՝ 20 միլիոն դրամից, կանխիկի համար՝ 5 միլիոն դրամից, կրիպտոակտիվի համար՝ 1 միլիոն դրամից՝ առանց դա կասկածելիության հետ կապելու, իսկ 20-րդ հոդվածով 400.000 դրամը (նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկը՝ ըստ ՀՕ-66-Ն oրենքի 3-րդ հոդվածով սահմանված 1000 դրամանոց հաշվարկային հիմքի) գերազանցող փոխանցումների դեպքում պահանջվում է նաև ուղարկողի անձնագրի տվյալներ, ընդ որում 6-րդ հոդվածի 5-րդ մասով բանկին արգելվում է հաճախորդին տեղեկացնել հաշվետվության տրամադրման փաստի մասին, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։

Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Բանկային գործարքների, փոխանցումների սահմանափակումների և ֆինանսական հաստատությունների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։