Քուչակյան հայրենների նոր ընթերցումից մինչև «Տնակ» թատրոն․ ինչպես է Լիլիթ Դանիելյանը միավորում անցյալն ու ապագան․ «Երաժշտական եռանկյունի»

Հայ ժամանակակից երաժշտարվեստում Լիլիթ Դանիելյանն առանձնանում է իր ստեղծագործական բազմակողմանիությամբ և ազգային երաժշտական արժեքների հանդեպ հետևողական վերաբերմունքով։ Երգահան, բանաստեղծ, մանկավարժ և մշակութային նախագծերի հեղինակ՝ նա կարողացել է իր արվեստում համատեղել միջնադարյան հայկական պոեզիայի խորությունը և մանկական երգարվեստի անմիջականությունն ու լուսավոր աշխարհը։ Նրա ստեղծագործական ուղին վկայում է, որ երաժշտությունը կարող է միաժամանակ լինել ազգային հիշողության պահպանման միջոց և նոր սերնդի գեղագիտական դաստիարակության կարևոր գործիք։

Լիլիթ Դանիելյանի առաջին մեծ ճանաչում ստացած հեղինակային նախագծերից էր Նահապետ Քուչակի հայրենների հիման վրա ստեղծված «Հայրեններ» երգաշարը։ Միջնադարյան հայկական պոեզիայի երաժշտական նոր ընթերցումը դարձավ յուրօրինակ երևույթ հայ երգարվեստում՝ բացահայտելով հայրենների քնարականությունն ու փիլիսոփայական խորքը ժամանակակից երաժշտական լեզվով։ Նուրբ, ակուստիկ հնչողությամբ և ազգային մտածողությամբ առանձնացող այս ստեղծագործությունները լայն արձագանք գտան երաժշտասերների և մասնագետների շրջանում՝ հաստատելով հեղինակի ինքնատիպ ձեռագիրը։

Սակայն Լիլիթ Դանիելյանի ստեղծագործական աշխարհը չի սահմանափակվում միայն ակադեմիական կամ հեղինակային երգարվեստով։ Դեռևս 2005 թվականից նա ստեղծել է մանկական երգերի «Լա-լա-լա» ալբոմները, իսկ հետագայում հեղինակել բազմաթիվ երգեր, մյուզիքլներ և երաժշտական նախագծեր երեխաների համար։ Նրա հիմնադրած «Տնակ» մանկական երաժշտական թատրոնը դարձել է ստեղծագործական հարթակ, որտեղ երեխաները ոչ միայն սովորում են երգել ու բեմում ներկայանալ, այլև հաղորդակից են դառնում ազգային մշակույթին և արվեստին։ Հեղինակի մանկական երգերը տարբերվում են պարզ, հիշվող մեղեդիներով, ուսուցողական բովանդակությամբ և ջերմ, դրական տրամադրությամբ, ինչի շնորհիվ դրանք սիրված են թե՛ փոքրիկների, թե՛ մանկավարժների շրջանում։

Լիլիթ Դանիելյանի ստեղծագործական ճանապարհը կարծես միավորում է երկու տարբեր, սակայն փոխլրացնող աշխարհներ։ Մի կողմից՝ նա վերակենդանացնում է հայկական միջնադարյան պոեզիայի գեղարվեստական արժեքները, մյուս կողմից՝ ստեղծում է ժամանակակից մանկական երգարվեստ, որը ձևավորում է նոր սերնդի երաժշտական ճաշակը։ Այս անցումը հայրեններից դեպի մանկական ալբոմներ ոչ թե հակադրություն է, այլ նույն ստեղծագործական գաղափարի շարունակությունը՝ ազգային մշակույթը կենդանի պահել և այն փոխանցել երեխաներին՝ երաժշտության միջոցով։

Այսօր Լիլիթ Դանիելյանը շարունակում է մնալ հայ մշակույթի այն հեղինակներից, որոնց գործունեությունը միավորում է երգարվեստը, կրթությունը և ազգային ինքնության պահպանման գաղափարը։ Նրա ստեղծագործությունները փաստում են, որ լավ երգը կարող է միաժամանակ պահպանել դարերի ժառանգությունը և լրացնել մանկության աշխարհը՝ դառնալով տարբեր սերունդների միջև մշակութային կամուրջ։

Leave a Comment