Նոյան Տապան հեռուստածրագրի վերջին թողարկման ընթացքում հաղորդավարն ու հյուրն անդրադարձան Հայաստանի ամենահայտնի երիտասարդական շարժումներից մեկի պատմությանը, փիլիսոփայությանը և ապագայի ուղեգծին: Յուրի Մովսեսյանի՝ «Ռեստարտ» հիմնադրամի ծրագրերի համակարգողի հետ զրույցը լուսաբանեց, թե ինչպես 2017 թվականին ծնված ուսանողական նախաձեռնությունը, որը հիմնված էր խիստ ընդդիմության վրա, վերածվել է կառուցվածքային ինստիտուտի, որն ուղղված է համակարգային քաղաքական փոփոխություններին:
Շարժման Ծնունդ
«Ռեստարտ» հիմնադրամի արմատները վերադառնում են 2017 թվական, երբ քաղաքական turbulences էին տեղի ունենում Հանրապետական կուսակցության իշխանության տակ: Մովսեսյանը հիշեց, որ շարժումը սկզբում սկսվել էր ուսանողների համար գիտական հետազոտություններով զբաղվողների զորակոչի հետաձգման պահպանման դրոշի տակ: Այդ ժամանակ կառավարությունը insisted on universal military service, մինչդեռ երիտասարդները հակադարձեցին՝ պահանջելով համակարգային կոռուպցիայի վերջ, հատկապես բժշկական և ռազմական ոլորտներում, որտեղ պաշտոնյաների երեխաները հաճախ խուսափում էին ծառայությունից:
Չնայած հակասական օրենքը վերջապես ընդունվեց «գաղտնի գիշերով», շարժումը բերեց ուժեղ արդյունք. խելացի ուսանողների շատ ակտիվ միջուկ: Մովսեսյանը, ով 17 տարեկան էր, երբ տեղափոխվեց Իջևանից՝ ուսումը շարունակելու Երևանի պետական համալսարանում (ԵՊՀ), արագորեն գտավ իր տեղը այս հանրային գործընթացներում:
«Մենք հասկացանք, որ հաջողության գաղտնիքը կայանում է խնդիրների հետ մշտապես զբաղվելու մեջ, և մենք հասկանում էինք, որ բոլոր հիմնարար խնդիրների արմատները գտնվում են հենց Երևանի պետական համալսարանում», – նշեց Մովսեսյանը:
Խումբը սկզբում կենտրոնացավ հիմնարար համալսարանական պայմանների վրա, կատարելով կոռուպցիայի հետաքննություններ և ընդգծելով վատ սանիտարական և մանկավարժական միջավայրերը, նախքան ազգային մակարդակ տեղափոխվելը:
Հեղափոխության Լոկոմոտիվից մինչև Քաղաքացիական Սուբյեկտիվություն
2018 թվականի մարտին, երբ ավելի լայն քաղաքական զարգացումները սկսեցին արագանալ Հայաստանում, «Ռեստարտ» անդամները դարձան կարևոր դերակատարներ երկրի երիտասարդության մոբիլիզացման գործում: Չնայած նրանք պաշտոնապես «Ռեստարտ» անվան տակ չմիացան Վելվետ հեղափոխությանը, նրանց անդամների մոտ 99%-ը ծառայեց որպես կազմակերպչական ողնաշար և հիմնական խոսնակներ երիտասարդական շարժման համար, որը վերջապես տապալեց նախորդ ռեժիմը:
Այնուամենայնիվ, հիմնադրամը սահմանեց որոշակի կարմիր գիծ. նրանք հրաժարվեցին դառնալ հեղափոխությունից հետո կառավարության մաս, ընտրելով մնալ ակտիվ հսկիչներ:
Տարիների ընթացքում հիմնադրամի շրջանակը զգալիորեն ընդլայնվել է: Չնայած բարձրագույն կրթությունը առաջնահերթություն էր 2018 թվականին, 2020 թվականի պատերազմի աղետալի իրադարձությունները և հետագա աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները ստիպեցին ռազմավարական վերաձևավորում: Այսօր «Ռեստարտ»-ը գործում է հինգ տարածաշրջանային գրասենյակներում՝ ինստիտուցիոնալ շրջանակներով, որոնք կենտրոնանում են արտաքին քաղաքականության բազմազանացման, անվտանգության և լայն ժողովրդավարական բարեփոխումների վրա:
Հաջորդ սերնդի ներգրավում
Հասցնելով զգալի սերնդային բաժանումը և հաղորդակցության փոփոխվող լանդշաֆտները, Մովսեսյանը բացատրեց, որ հիմնադրամը հարմարեցնում է իր կապը այնտեղ, որտեղ երիտասարդները իրականում գտնվում են՝ մասնավորապես Instagram և TikTok, քաղաքականության մասին խոսելու նորարարական, ներգրավող եղանակներով: Այս ռազմավարությունը նախատեսված է հակազդելու «անհանդուրժելի մթնոլորտին»՝ թշնամանքի և ապատեղեկատվության, որը հաճախ հանդիպում է Facebook-ի նման հարթակներում, ինչը երիտասարդ ժողովրդագրական խմբերին հեռացրել է ավանդական քաղաքական տարածքներից:
Երբ Նոյան Տապան հաղորդավարն հարցրեց, թե արդյոք երիտասարդները փակվել են հասարակական մեղադրանքների պատճառով, որոնք կապված են հեղափոխությունից հետո disappointment-ների հետ, Մովսեսյանը ընդունեց պատասխանատվության զգացում, բայց վճռականորեն մերժեց որևէ անգործության narative: Նա նշեց, որ երիտասարդների ընտրողների մասնակցությունը զգալիորեն աճել է 58%-ով վերջին ընտրություններում, 2021 թվականի 46%-ից, ապացուցելով, որ երիտասարդ քաղաքացիները դեռ պատրաստ են asumir civic responsibility:
Անկախ առաջնորդների մշակումը
«Ռեստարտ» հիմնադրամի հաջողության վերջնական երկարաժամկետ չափանիշը խորքային, արժեքային քաղաքական սերնդային փոփոխությունն է: Գործողությունը չէ, որ երիտասարդներին ինստիտուցիոնալացնենք գործող քաղաքական կուսակցություններում, այլ զարգացնել անկախ, համայնքային առաջնորդներ, որոնք կարող են突破 current political stalemate:
Մովսեսյանի համաձայն, նոր ազդեցիկ երիտասարդական քաղաքական ուժերի բացակայությունը հիմնականում պայմանավորված է Հայաստանում թափանցիկ քաղաքական ֆինանսավորման համակարգի բացակայությամբ, ինչը թողնում է լավ մտադրություններով երիտասարդներին առանց մրցելու համար անհրաժեշտ ռեսուրսների: Այնուամենայնիվ, հիմնադրամը շարունակում է իր առաքելությունը՝ երիտասարդներին վերածելու քաղաքական որոշումների պասիվ օբյեկտներից անկախ քաղաքական սուբյեկտների:
Ինչպես եզրափակեց Մովսեսյանը, յոթ տարիները երկրի կյանքում կարճ պահ են, և հասարակության ժողովրդավարական հիմնադրույթների մշտապես վերագնահատման և «վերագործարկման» գործընթացը շարունակում է մնալ շարունակական, կարևոր ճանապարհ:
* Այս տեքստը ավտոմատ թարգմանվել է արհեստական բանականության (ԱԲ) կողմից:
Կարդացել են
անգամ