Եվրոպական հանձնաժողովը նախապատրաստում է արտակարգ առևտրային միջոցառումներ՝ օգնելու Հայաստանին հաղթահարել Ռուսաստանի կողմից կիրառված ներմուծման սահմանափակումների հետևանքները։ Այս քայլը նպատակ ունի պաշտպանել հայկական արտահանումը և ամրապնդել ԵՄ-ի դիրքերը տարածաշրջանում։
Ինչո՞ւ է ԵՄ-ն միջամտում
Ռուսաստանը Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ արգելքներ էր սահմանել հայկական մի շարք ապրանքների՝ ծաղիկների, հանքային ջրի, գինու, կոնյակի, մրգերի, բանջարեղենի և ձկնեղենի նկատմամբ։ Բրյուսելում կարծում են, որ այս քայլերը քաղաքական դրդապատճառներ ունեին՝ ճնշում գործադրելու երկրի ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված իշխանությունների վրա։
Ինչպես նշում է Financial Times-ը, ԵՄ-ի նախաձեռնած «ինքնավար առևտրային միջոցառումները» նախատեսում են մաքսատուրքերի նվազեցում հայկական պարենային և գյուղատնտեսական ապրանքների համար՝ թիրախավորելով շուրջ 420 միլիոն եվրո արժողությամբ շուկան։
Մարտահրավերներ և հեռանկարներ
Թեև ԵՄ պաշտոնյաները վճռական են տրամադրված, գործընթացը զերծ չէ բարդություններից։ Երևանի տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադիր Ռիչարդ Գիրագոսյանը շեշտում է, որ, չնայած քաղաքական կարևորությանը, այս միջոցները կարող են միայն ժամանակավոր լուծում լինել․ «Դա բավարար չէ ռուսական գերիշխանությունը չեզոքացնելու համար, ուստի սա ավելի շուտ ժամանակավոր փրկօղակ է»։
Բացի այդ, դժվարություններ կան կապված լոգիստիկայի (առանց ելք դեպի ծով Հայաստանից ապրանքների տեղափոխումը Վրաստանի կամ Թուրքիայի տարածքով) և եվրոպական որոշ արտադրողների (օրինակ՝ ֆրանսիական կոնյակագործների) շահերի հավասարակշռման հետ։
Այնուամենայնիվ, ԵՄ-ն ակտիվացնում է շփումները։ ԵՄ արտաքին գործերի նախարարները արդեն քննարկել են հարցը հայ դիվանագետների հետ, իսկ ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարտա Կոսը հուլիսի սկզբին կայցելի Երևան։ Եվրոպական հանձնաժողովի խոսնակ Օլոֆ Գիլի խոսքով՝ «Հանձնաժողովը կառաջարկի առևտրային միջոցներ՝ օգնելու հայկական բիզնեսին մուտք գործել ԵՄ նոր շուկաներ»։