ՅԱԿՈԲ ԷՄՐԱԶԵԱՆ
Այսօրուան արագ փոփոխուող աշխարհին մէջ միայն ակադեմական յաջողութիւնը այլեւս բաւարար չէ երիտասարդները ապագային պատրաստելու համար: Հայ դեռահասները այսօր կ՛ապրին միջավայրի մը մէջ, ուր յաջողութիւնը կախեալ է ոչ միայն իրենց գիտելիքներէն, այլ նաեւ` մտածելակերպէն, հաղորդակցական հմտութիւններէն, առաջնորդելու կարողութենէն եւ փոփոխութիւններուն յարմարելու ճկունութենէն:
Տարիներ շարունակ կրթութիւնը հիմնականօրէն կը դիտուէր որպէս լաւ գնահատականներ ստանալու, համալսարան աւարտելու եւ ապահով աշխատանք ունենալու միջոց: Սակայն այսօրուան աշխարհը շատ աւելի լայն պատրաստուածութիւն կը պահանջէ: Գործատուները, համալսարանները եւ նոյնիսկ համայնքները կը փնտռեն երիտասարդներ, որոնք կրնան` խնդիրներ լուծել, խումբով աշխատիլ, վստահութեամբ արտայայտուիլ եւ ճնշումներու տակ առողջ որոշումներ կայացնել:
Ահա այստեղ կեանքի հմտութիւնները կենսական կարեւորութիւն կը ներկայացնեն:
Կեանքի հմտութիւնները «յաւելեալ» կամ երկրորդական բաներ չեն: Անոնք են իրական կեանքին մէջ յաջողելու հիմքերը: Ժամանակի կառավարում, զգացական բանականութիւն, հաղորդակցութիւն, առաջնորդութիւն, քննադատական մտածողութիւն, պատասխանատուութիւն եւ ճկունութիւն` այս բոլորը անմիջական ազդեցութիւն ունին երիտասարդներուն ուսման, աշխատանքային ապագայի եւ մարդկային յարաբերութիւններուն վրայ:
Նոյնքան կարեւոր է նաեւ գործարար մտածողութեան զարգացումը:
Գործարար մտածողութիւնը միայն ապագայ գործարարներու կամ ընկերութիւններու ղեկավարներու համար չէ: Անիկա կը նշանակէ` հասկնալ արժէքը, կարելիութիւնը, ֆինանսական պատասխանատուութիւնը եւ ռազմավարական մտածողութիւնը: Անկախ անկէ` երիտասարդը բժիշկ, ճարտարագէտ, արուեստագէտ, ուսուցիչ կամ ձեռնարկատէր պիտի դառնայ, այս գիտակցութիւնը անոր պիտի օգնէ աւելի իմաստուն որոշումներ տալու:
Այսօրուան երիտասարդները արդէն իսկ կապուած են թուային ու համաշխարհային աշխարհին: Ընկերային ցանցերը, առցանց գործարարութիւնը եւ արագ փոփոխուող մասնագիտութիւնները կը պահանջեն նոր սերունդ մը, որ միայն տեղեկութիւն չ՛ամբարեր, այլ նաեւ կը մտածէ, կը ստեղծէ եւ կը նախաձեռնէ:
Այս նոր իրականութեան մէջ արհեստական բանականութեան օգտագործումը դարձած է չափազանց կարեւոր:
ԱԲ-ն այլեւս ապագայի գաղափար մը չէ, ան արդէն այսօրուան իրականութիւնն է: Երիտասարդները պէտք է սորվին ոչ միայն ինչպէ՛ս օգտագործել ԱԲ-ն, այլ նաեւ` ինչպէ՛ս զայն օգտագործել խելացի, պատասխանատու եւ ստեղծագործ ձեւով: Ասիկա կրնայ օգնել հետազօտութեան, գաղափարներու զարգացման, լեզուներ սորվելու, ծրագիրներ ստեղծելու եւ նոյնիսկ փոքր գործարար նախաձեռնութիւններ սկսելու մէջ:
Սակայն նոյնքան կարեւոր է, որ երիտասարդները ամբողջովին կախեալ չդառնան ԱԲ-էն: ԱԲ-ն պէտք է ծառայէ մտածողութիւնը հզօրացնելու, ոչ թէ զայն փոխարինէ: Քննադատական մտածողութիւնը, մարդկային ստեղծագործութիւնը, բարոյական արժէքները եւ մարդկային հաղորդակցութիւնը պիտի շարունակեն մնալ անփոխարինելի:
Այս ամբողջ գործընթացին մէջ դպրոցներուն դերը չափազանց կարեւոր է:
Դպրոցը պէտք է ըլլայ ոչ միայն գիտելիք փոխանցելու վայր, այլ նաեւ` միջավայր մը, ուր երիտասարդները կը սորվին ղեկավարել, համագործակցիլ, պատասխանատուութիւն ստանձնել եւ վստահութեամբ արտայայտուիլ: Արտադասարանային գործունէութիւնները, հանրային խօսքը, խմբային աշխատանքները, նախաձեռնութիւնները եւ առաջնորդական ծրագիրները նոյնքան կարեւոր են, որքան` դասագիրքերը: Անհրաժեշտ է նաեւ, որ դպրոցները աւելի լուրջ կերպով ներառեն թուային կրթութիւնը, ԱԲ-ի պատասխանատու օգտագործումը եւ նորարար մտածողութիւնը իրենց կրթական մօտեցումներուն մէջ:
Յատկապէս մեր հայկական միութիւնները եւ երիտասարդական կազմակերպութիւնները մեծ դեր կրնան ունենալ այս ճամբուն վրայ:
Այս կազմակերպութիւններուն առաքելութիւնը պէտք չէ սահմանափակուի միայն մշակութային ինքնութեան պահպանմամբ: Անոնք նաեւ պէտք է ստեղծեն միջավայր, ուր երիտասարդները կը զարգացնեն` պատասխանատուութիւն, կազմակերպչական հմտութիւններ, առաջնորդութիւն, կամաւոր աշխատանք եւ համայնքային մտածողութիւն:
ՀՄԸՄ-ը այս իրականութեան կենդանի օրինակներէն մէկն է: Տարիներ շարունակ անիկա հազարաւոր երիտասարդներու սորվեցուցած է` կարգապահութիւն, խմբային աշխատանք, ծառայութեան ոգի եւ առաջնորդական արժէքներ: Սակայն այս ջանքերը պէտք է աւելի ընդարձակուին եւ համապատասխանեն ժամանակակից աշխարհի պահանջներուն: Միութիւնները եւ կազմակերպութիւնները կրնան կազմակերպել ԱԲ-ի, ձեռնարկատիրութեան, առաջնորդութեան եւ նորարարութեան վերաբերող աշխատանոցներ, ծրագիրներ եւ երիտասարդական նախաձեռնութիւններ:
Երիտասարդ մը, որ փոքր տարիքէն ներգրաւուած է համայնքային գործունէութեան մէջ, շատ աւելի պատրաստ կ՛ըլլայ ապագային առաջնորդելու, ծառայելու եւ նախաձեռնութիւններ ստանձնելու:
Հայ երիտասարդութիւնը ունի հսկայական ներուժ: Ան կը մեծնայ հարուստ մշակոյթի մը մէջ, բայց նաեւ կը դիմագրաւէ համաշխարհային մրցակցային իրականութիւն մը: Ահա թէ ինչո՛ւ այսօր, աւելի քան երբեք, անհրաժեշտ է, որ կրթութիւնը համատեղուի կեանքի հմտութիւններու, գործարար մտածողութեան եւ նոր արհեստագիտութիւններու գիտակից ու պատասխանատու օգտագործման հետ:
Վերջաւորութեան, ապագային յաջողութիւնը միայն տիտղոսներով կամ վկայականներով պիտի չսահմանուի: Ան պիտի պատկանի այն երիտասարդներուն, որոնք կրնան մտածել, հաղորդակցիլ, առաջնորդել, համագործակցիլ եւ արժէք ստեղծել իրենց համայնքներուն եւ աշխարհին մէջ:
Եւ այս բոլորը պէտք է սկսին դեռ պատանեկութեան տարիներէն: