65 տարի առաջ մարդկությունը կատարեց մի քայլ, որն ընդմիշտ փոխեց պատմության ընթացքը․ առաջին անգամ մարդը ոչ միայն նայեց աստղերին, այլև հասավ դրանց
ԵՐԵՎԱՆ, 12 ապրիլի․ /Նովոստի–Արմենիա/․ 65 տարի առաջ մարդկությունը կատարեց մի քայլ, որն ընդմիշտ փոխեց պատմության ընթացքը․ առաջին անգամ մարդը ոչ միայն նայեց աստղերին, այլև հասավ դրանց։
Խորհրդային տիեզերագնաց Յուրի Գագարինի թռիչքը ոչ միայն դարձավ գիտության հաղթանակը, այլև հազվագյուտ համաշխարհային միավորման մի պահ, երբ Երկիրը, թեկուզ կարճ ժամանակով, դադարեց բաժանված լինել։
27-ամյա տիեզերագնացը «Վոստոկ-1» նավով տիեզերքում անցկացրեց 108 րոպե։ Բայց այդ ընթացքում նա կարծես ջնջեց քարտեզների սահմանները՝ դրանք վերածելով պայմանական գծերի։
Ուղեծիր, որը միավորեց Երկիրը
Այս թռիչքը դարձավ ավելին, քան պարզապես տեխնոլոգիական ձեռքբերում։ Այն դարձավ ազդակ ամբողջ մոլորակի համար՝ կարծես մարդկությունը միաժամանակ խորը շունչ քաշեց և մի պահ իրեն զգաց որպես միասնական օրգանիզմ։
Գագարինը դարձավ ոչ միայն իր երկրի հերոսը, այլև համաշխարհային մարդ։ Նրա ժպիտը՝ բաց ու անկեղծ, կարծես դարձավ համընդհանուր լեզու, որը թարգմանության կարիք չուներ։
«Խաղաղության առաքելություն»․ երբ ողջ մոլորակն է ծափահարում
Գագարինի համաշխարհային շրջագայությունը, որը խորհրդանշական անվանվեց «Խաղաղության առաքելություն», վերածվեց հանդիպումների շարքի, որտեղ քաղաքականությունը զիջում էր մարդկային հիացմունքին։
Նրան դիմավորում էին ոչ թե որպես պետության, այլ որպես Տիեզերքի կողմից ուղարկված դեսպանի, մի մարդու, որը վերադարձել էր ուղեծրից գլխավոր ուղերձով՝ մենք ընդամենը մեկ Երկիր ունենք։
Լոնդոն․ նախաճաշ՝ առանց արարողակարգի
Մեծ Բրիտանիայում Գագարինին դիմավորեցին այնպիսի ոգևորությամբ, որը դժվար էր տեղավորել արքայական արարողակարգի շրջանակում։ Նույնիսկ Եղիսաբեթ II թագուհին թույլ տվեց իրեն բացառություն՝ լուսանկարվեց տիեզերագնացի հետ։ Նա բացատրեց, որ լուսանկարվել է «երկնային մարդու հետ, ոչ թե երկրայինի», ուստի որևէ կանոն չի խախտել։
Բուքինգհեմյան պալատում նախաճաշի ժամանակ տեղի ունեցավ փոքրիկ դրվագ․ երբ Գագարինը թեյ խմելուց հետո կիտրոնը կերավ, դա զարմացրեց ներկաներին։ Սակայն թագուհին աջակցեց նրան և ինքն էլ հետևեց նրա օրինակին։ Այսպիսով՝ արարողակարգը զիջեց մարդկային համերաշխությանը՝ փոքր, բայց խորհրդանշական քայլ մեծ պատմության մեջ։
Նյու Դելի․ ծաղիկների մեջ կորած հերոսը
Հնդկաստանում Գագարինի հանդիպումը նման էր մարդկանց և զգացմունքների կենդանի հոսքի։ Նրան ընդունեց վարչապետ Ջավահարլալ Ներուն, իսկ Նյու Դելիի փողոցները վերածվեցին ծաղկային միջանցքի։
Ծաղիկներն այնքան առատ էին թափվում մեքենայի վրա, որ երբեմն նա ամբողջությամբ անհետանում էր այդ գունավոր ամպի մեջ։ Դա պարզապես հանդիպում չէր, դա մշակույթների երկխոսություն էր, որտեղ գիտությունը դարձավ բարեկամության կամուրջ։
Ռիո դե Ժանեյրո․ թռիչք՝ մարդկանց ձեռքերի վրա
Բրազիլիայում էմոցիաները բառացիորեն դուրս եկան հնարավորության սահմաններից։ Ռիո դե Ժանեյրոյում ամբոխը ոչ միայն ողջունեց երկինքը նվաճած մարդուն, այլև բարձրացրեց նրա ավտոմեքենան ու տարավ ձեռքերով։
Գագարինին շնորհվեց բարձր պետական պարգև՝ պատիվ, որը սովորաբար տրվում է միայն պետությունների ղեկավարներին։
Տոկիո․ «տիեզերքի բանալի»
Ճապոնիայում Գագարինին ընկալում էին որպես ապագայի դուռ բացած մարդու։ Տոկիոյի փողոցները լցված էին «Բանզայ» բացականչություններով, իսկ գործարաններում աշխատողները դադարեցնում էին արտադրությունը՝ նրան թեկուզ մի պահ տեսնելու համար։
Տիեզերագնացը շփվում էր ինժեներների և ուսանողների հետ՝ կիսվելով փորձով, որը մինչև երեկ ֆանտաստիկ էր թվում։ Այդ երկխոսության մեջ ծնվում էր նոր իրականություն՝ աշխարհ, որտեղ տեխնոլոգիաները միավորում են, ոչ թե բաժանում։
Փարիզ․ սահմաններից դուրս շարժում
Ֆրանսիայում Գագարինը հայտնվեց ուշադրության կենտրոնում ոչ միայն որպես տիեզերագնաց, այլև որպես տեխնիկայի սիրահար։ Լե Բուրժեի ավիասալոնում նրան դիմավորում էին հազարավոր մարդիկ՝ անտեսելով անվտանգության սահմանափակումները։ Այցի ընթացքում նրան նվիրեցին Matra Djet V սպորտային ավտոմեքենա, որը դարձավ նրա տիեզերական արագության «երկրային շարունակությունը»՝ առանց սահմանների առաջ շարժվելու խորհրդանիշ։
Կահիրե․ երկնքի և հավերժության միջև
Եգիպտոսում Յուրի Գագարինին դիմավորեցին գրեթե արքայական պատվով։ Նախագահ Գամալ Աբդել Նասերը նրան հանձնեց երկրի բարձրագույն պարգևը՝ «Նեղոսի շղթան»։
Բայց ամենահզոր խորհրդանիշը դարձավ նրա բարձրանալը Քեոփսի բուրգը։ Մարդը, որը տիեզերքից տեսել էր Երկիրը, շոշափեց մարդկության ամենահին քաղաքակրթական խորհրդանիշներից մեկը։
Դա նման էր դարերի երկխոսության՝ քարե հավերժություն և թռիչքի մի պահ։
Ժպիտ, որը դարձավ մոլորակի խորհրդանիշ
Յուրի Գագարինը վերադարձավ Երկիր ոչ միայն որպես տիեզերքի առաջին նվաճողը, այլև որպես մարդ, որը ցույց տվեց, որ նույնիսկ հակամարտությունների դարաշրջանում կան ուժեր, որոնք կարող են միավորել մարդկությանը։
Առաջին մարդու թռիչքը տիեզերք դարձավ հայելի, որտեղ մարդկությունը տեսավ իրեն որպես միասնական ամբողջություն։ Հնարավոր է՝ հենց սա է նրա գլխավոր տիեզերական արդյունքը։