Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք նախատեսված են 2026 թվականի հունիսի 7-ին, ընթանում են սոցիալ-քաղաքական բևեռացման և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական տրանսֆորմացիայի պայմաններում։
2026 թվականի կեսերին քաղաքական դաշտը հստակորեն բաժանված է երկու հիմնական բևեռների. իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցությունը, որը պահպանում է էլեկտորալ առաջատարի դիրքը և հավակնում է ստանալ մինչև 580 հազար քվե/քվեային առաստաղ, մյուս կողմում «Ուժեղ Հայաստան դաշինք Սամվել Կարապետյանի հետ» ընդդիմադիր բլոկն է՝ Սամվել Կարապետյանի գլխավորությամբ, որն մինչև 290 հազար քվե ստանալու հավակնություն։
ԲՀԿ-ի, Միասնության թևերի, Հայաստան դաշինքի և ընտրարշավի այլ մասնակիցների դիրքավորման պայմաններում կա կրիտիկական գոտի՝ «Neither» (Ոչ մեկը) սեգմենտը, որն ընդգրկում է էլեկտորատի մինչև 30%-ը։
Հենց այս հատվածը, որը բնութագրվում է քաղաքական հոգնածությամբ, դառնում է Արման Բաբաջանյանի («Հանուն հանրապետության»), Տիգրան Խզմալյանի (Հայաստանի եվրոպական կուսակցություն), Գուրգեն Սիմոնյանի (Շնորհապետական կուսակցություն), Անդրիաս Ղուկասյանի (Կառուցողական կուսակցություն) և Դավիթ Սանասարյանի («Ինքնիշխան Հայաստան») հնարավոր դաշինքի թիրախը։
Սույն զեկույցը ներկայացնում է այս միավորման էլեկտորալ հնարավորությունների համապարփակ վերլուծությունը՝ հիմնված «Reality Check» և «Narrative Hijacking» պրոտոկոլների, ինչպես նաև քվեների փոխակերպման 7-փուլանի ձագարի սիմուլյացիայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել անցողիկ շեմի հաղթահարմանը, որը 4 և ավելի կուսակցություններից կազմված դաշինքների համար 2026թ․ օրենսդրությամբ կազմում է 10%, թեև 8%-ը մնում է որպես կենսունակության հոգեբանական նշաձող։
Քաղաքական լանդշաֆտը և նախընտրական համատեքստը
2026 թվականի մարտի դրությամբ հասարակական տրամադրությունները ենթարկվել են էական փոփոխությունների։ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից վերահաս անխուսափելի պատերազմի թեմայի ակտիվացումից և հստակ երկբևեռության բյուրեղացման միտված քարոզարշավային արշավի համատեքստում նախնտրական իրավիճակում տեղի է ունեցել տեկտոնիկ տեղաշարժ, որի արդյունքում պատերազմ-խաղաղություն օրակարգը, ըստ էության, դուրս է մղել կամ լուսանցք է տեղափոխել ընտրարշավային մյուս բոլոր թեմաները։
Սա վերաբերում է նաև ԵՄ անդամակցության թեմային, որի աջակցությունը, ըստ հարցումների, նախքան վերոնշյալ փոփոխությունը և Փաշինյանի կողմից ԵՄ անդամակցության օրակարգը փակելը, հասել էր պատմական առավելագույնին՝ 72%-ի, ինչը բարենպաստ հող էր ստեղծում արմատական արևմտամետ ուժերի համար։
Էլեկտորալ հոգեգրաֆիա. սեգմենտացիա և տրիգերներ
Մոդելավորման համար անհրաժեշտ է հասկանալ թիրախային խմբերի հոգեբանական վիճակը.
- Իշխանամետ սեգմենտ (Pro-Nikol): Գտնվում է «պաշտպանողական մոբիլիզացիայի» (Defensive Mobilization) ռեժիմում։
- Ընդդիմադիր սեգմենտ (Anti-Nikol): Հիմնականում կոնսոլիդացված է «Ուժեղ Հայաստան» բլոկի շուրջ և գտնվում է «պատժողական քվեարկության» (Punitive Voting) վիճակում։
- «Ոչ մեկը» սեգմենտ (Swing Voters): Բնութագրվում է «սովորած անզորության» (Learned Helplessness) վիճակով։ Նրանք հոգնել են քարոզչությունից և պահանջում են վերադարձ նորմալ, կանխատեսելի կյանքին։ Այս սեգմենտում շարունակում է բարձր մնալ ԵՄ անդամակցության օրակարգը, որ ուղիղ փոխկապակցվում է հիմա անվտանգային խնդիրների հետ։
Դաշինքի սիներգիա և մաթեմատիկական մոդելավորում. քվեների փոխակերպման ձագար
Դաշինքային միավորման արդյունավետությունը որոշվում է տեխնոլոգիական սիներգիայով, որտեղ յուրաքանչյուր մասնակից փակում է որոշակի էլեկտորալ նիշա (Omni-channel coverage)։
Հիմնվելով 1,300,000 ակտիվ ընտրողների բազայի վրա՝ իրականացվել է սիմուլյացիա։
Քվեների վերջնական քանակը (Vfinal) հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով.
Vfinal=Ptotal×kreach×kattn×kval×kcont×kagen×kiden×kgotv
Սիմուլյացիայի արդյունքները
| Փուլ | Գործակից | Մնացորդ (մարդ) |
| Reach (Ծածկույթ) | 0.80 | 1,040,000 |
| Attention (Ուշադրություն) | 0.32 | 332,800 |
| Validation (Էմոցիոնալ կապ) | 0.65 | 216,320 |
| Contrast (Կոգնիտիվ կոնտրաստ) | 0.60 | 129,792 |
| Agency (Հավատի ակտիվացում) | 0.62 | 80,471 |
| Identity (Ինքնության նույնացում) | 0.68 | 54,720 |
| GOTV (Մոբիլիզացիա) | 0.75 | ~104,000 – 156,000 |
Այս տվյալները հաստատում են, որ դաշինքն ի վիճակի է հավաքել քվեների 8% – 12%-ը, ինչը տրամաբանական ու անհրաժեշտ է դարձնում դաշինքային ձևաչափի քննարկումը։
Ընտրական շեմերի վերլուծություն․ 8% թե 10%
Ըստ 2026թ․ Ընտրական օրենսգրքի, մանդատների բաշխման շեմերն են ․
- Կուսակցություններ․ 4%
- Մինչև 3 կուսակցությունից կազմված դաշինքներ․ 8%
- 4 և ավելի կուսակցությունից կազմված դաշինքներ․ 10%
Նշված կարգավորումների համատեքստում կլանող կուսակցության կամ մինչև 4 անդամներով դաշինքային ձևաչափով ընտրություններին մասնակցելու որոշումը ընտրական տեխնոլոգիայի տեսանկյունից ավելի արդյունավետ է ու նվազ ռիսկային մյուս տարբերակի համեմատությամբ, որտեղ որպես դաշինքի հիմնադիր կողմեր հանդես են գալիս բոլոր 5 կուսակցությունները։ Ըստ որում, նախապատվելի լուծումներից որևէ մեկի օգտին որոշման հիմքում կարելի է դնել ինչպես ռազմավարական նպատակներ, օրինակ, ԵՄ օրակարգի առաջմղումը, այնպես էլ տակտիկական՝ ապահովել ազատական, արևմտամետ ընդդիմության ներկայացվածությունը խորհրդարանում։
Հաղթահարման հավանականությունը
- 8% շեմի (հոգեբանական) հաղթահարում․ Հավանականությունը գնահատվում է «Բարձր» (75-80%)։
- 10% շեմի (օրենսդրական) հաղթահարում․ Հավանականությունը գնահատվում է «Չափավոր բարձր» (60-65%)։
Եզրակացություն և ռազմավարական հանձնարարականներ
Արևմտամետ դաշինքն ունի բոլոր հնարավորությունները դառնալու Հայաստանի քաղաքական կյանքի «Kingmaker»-ը (որոշիչ ուժը)։
Հիմնական առաջարկներ.
Հաշվի առնելով կոալիցիոն սահմանափակումների վերացումը, դաշինքը կարող է իր շուրջը միավորվել այլ ազատական ուժերի հետ, ինչպիսիք են, օրինակ, բոլորին դեմ եմ կուսակցությունը և Նինա Կարապետյանի Նժար սահմանադրական շարժումը։
Այսպիսով, դաշինքի կանխատեսվող արդյունքը՝ երաշխավորում է նրա ներկայությունը Ազգային Ժողովում, հետևաբար, Հայաստանի ԵՄ անդամակցության հարցի ներառումը պետական քաղաքական օրակարգ և դարձնում այն վճռորոշ գործոն 2026թ․ հետընտրական շրջանում։