Մադրիդում բացվել է հայկական ձեռագրերի ցուցահանդեսը. El País – armeniatoday.am

Իսպանիայի ազգային գրադարանում բացվել է հայկական ձեռագրերի ցուցահանդեսը, որը կգործի մինչև հունիսի 21-ը, հայտնում է El País պարբերականը։

Պարբերականը նշել է, որ ներկայացվել են Մատենադարանի հավաքածուից VIII–XVIII դարերի հայկական ձեռագրեր, այդ թվում՝ տասնմեկ կանոնագիրք և երեք հմայիլ։ Ցուցահանդեսը հնարավորություն է տալիս տեսնել ավելի քան հազար տարվա հայկական մշակույթի պատմությունը՝ մանրանկարների, Ավետարանների, Աստվածաշնչերի և հմայիլների միջոցով։ Հրապարակման համաձայն՝ հայկական մշակույթում ձեռագրային մատյանները եղել են ոչ միայն գիտելիքի փոխանցման միջոց, այլև ազգային ինքնության պահպանման կարևոր հենարան ու հոգևոր կյանքի մաս։

El País-ը ուշադրություն է դարձնում նրան, որ ցուցադրված ձեռագրերը կրոնական նշանակությունից բացի արտացոլում են նաև փիլիսոփայության, բժշկության, աստղագիտության և իրավունքի մասին պատկերացումներ։ Այդ պատճառով դրանք, ըստ հոդվածի, կարելի է դիտարկել որպես հայկական քաղաքակրթության բազմաշերտ վկայություններ։

Հրապարակման մեջ նշվում է նաև հայկական մանրանկարների բարձր գեղարվեստական արժեքը. Կիլիկիայի, Վասպուրականի և Ղրիմի տարածաշրջանային դպրոցներում ստեղծված նկարները տարբերվում են հագեցած գունային հագեցվածությամբ և արտահայտիչ ոճով։

El País-ը ուշադրություն է դարձնում նաև նրան, որ ձեռագրերից շատերը գրվել են միգրացիայի, առևտրի կամ աքսորի պայմաններում, ինչը արտացոլվել է դրանց բովանդակության և ոճային առանձնահատկությունների վրա։ Սա ընդգծում է Հայաստանի դերը որպես Արևելքի և Արևմուտքի միջև մշակույթների խաչմերուկ։

Առանձին նշվել է Մատենադարանի նշանակությունը՝ որպես աշխարհի խոշորագույն ձեռագրերի ֆոնդերից մեկը, որտեղ պահվում է հայերենով և այլ լեզուներով մոտ 23 հազար ձեռագիր, իսկ կից ինստիտուտը իրականացնում է արխիվի, թանգարանի, գրադարանի և գիտական կենտրոնի գործառույթներ։

Մադրիդում ներկայացված ցուցանմուշներից որոշները առաջին անգամ են լքել Հայաստանը, այդ թվում՝ VIII–IX դարերի կրկնագիր մագաղաթը և XVIII դարի իսպաներենից հայերեն թարգմանված ձեռագիրը, ինչը խորհրդանշում է երկու երկրների միջև վաղեմի մշակութային կապերը։

Ամենագնահատելի ցուցանմուշներից է 1306 թվականի ձեռագիրը, որը վերջերս վերականգնվել է Մատենադարանի մասնագետների կողմից։

Leave a Comment