Թրամփի վարչակազմի՝ ծովում մնացած ռուսական նավթի գնումը թույլատրելու որոշումը քննադատության է արժանացել ԵՄ-ում, Մերզը և Կոստան պնդում են, որ այս քայլը խաթարում է Ուկրաինայի աջակցությունը կրիտիկական պահին։
Եվրոպական Միության առաջնորդները նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ ռուսական նավթի նկատմամբ պատժամիջոցները վերացնելու որոշումը որակել են որպես Ուկրաինայի դեմ պատերազմական մեքենայի վառելիք, քանի որ Վաշինգտոնը փորձում է մեղմել էներգակիրների գները Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունից երկրորդ շաբաթ անց։
ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը հինգշաբթի երեկոյան հայտարարեց ժամանակավոր թույլտվության մասին, որը թույլ է տալիս երկրներին գնել ծովում մնացած ռուսական նավթ։ Այս քայլը կարևոր է, քանի որ պատերազմի հետևանքով նավթի բարձր գները նշանակում են, որ Ռուսաստանը կարող է շահույթ ստանալ։
Թրամփի վարչակազմը փորձում է հաղթահարել Իրանի դեմ պատերազմի հետևանքները, որի պատճառով նավթի գները բարձրացել են մեկ բարելի համար 100 դոլարից բարձր, քանի որ Թեհրանը թիրախավորում է Պարսից ծոցի երկրների նավթ արտադրողներին և բեռնատար նավերի համար կարևոր նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցը։
Նեղուցում գործողությունները փաստացի դադարեցվել են։
Այնուամենայնիվ, Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը ուրբաթ օրը մամուլի ասուլիսում ասել է, որ «պատժամիջոցների մեղմացումը հիմա, անկախ պատճառներից, սխալ կլինի» և ասել է, որ Ուկրաինային աջակցությունը չպետք է «շեղվի կամ հուսահատեցվի» Մերձավոր Արևելքում պատերազմից։
Մերցը նշել է, որ G7-ի յոթ առաջնորդներից վեցը համաձայնել են, որ պատժամիջոցների վերացումը «ճիշտ ազդանշան չէ», երբ նրանք այս շաբաթ համատեղ հանդիպում են անցկացրել։ ԱՄՆ-ն բացառություն էր։
«ԱՄՆ-ի կողմից ռուսական նավթի արտահանման վրա պատժամիջոցները վերացնելու միակողմանի որոշումը շատ մտահոգիչ է, քանի որ այն ազդում է եվրոպական անվտանգության վրա», – առանձին մեկնաբանություններում հավելել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան՝ ընդգծելով, որ Ռուսաստանը ներկայիս իրավիճակի միակ շահառուն է, որի արդյունքում Մոսկվան պատերազմից շահույթ է ստանում։
«Ցանկացած քայլ, որը թույլ կտա Ռուսաստանին ավելացնել նավթի վաճառքից ստացված եկամուտները, խնդրահարույց կլինի՝ հաշվի առնելով այն ավելի լայն նպատակները, որոնք մենք ունենք՝ կապված Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմական կարողությունների խաթարման հետ», – հավելել է նա։
Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը չորեքշաբթի օրը կոչ է արել կիրառել ռուսական նավթի գների սահմանափակումը և պահպանել սահմանափակող միջոցառումները։ «Սա Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցները մեղմացնելու պահը չէ», – ասաց նա։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կրկնեց նրա խոսքերը G7-ի հանդիպումը հյուրընկալելուց հետո, որտեղ նա ասաց, որ Ռուսաստանի նկատմամբ ցանկացած պատժամիջոցներից հետ քաշվելը անհիմն է։
ԱՄՆ լիցենզիան թույլ կտա ներմուծողներին գնել ռուսական հում նավթ և նավթամթերք, որոնք բեռնված են նավերի վրա մարտի 12-ից սկսած՝ թույլատրելով նույն նավերին ափ իջնել մինչև ապրիլի 11-ը։ Սա հաջորդում է փետրվարի վերջին Հնդկաստանին տրված նմանատիպ արտոնությանը։
Առայժմ ո՛չ ԱՄՆ արտոնությունը, ո՛չ էլ այս շաբաթ հայտարարված ռազմավարական նավթի պաշարների պատմական ազատումը չեն իջեցրել նավթի գները, քանի որ Մերձավոր Արևելքում պատերազմը շարունակվում է։ Վերլուծաբանները մտահոգված են, որ Իրանը կշարունակի հարվածել հիմնական ելքային նավահանգիստներին և լոգիստիկ կենտրոններին։
Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը միակ ԵՄ առաջնորդն էր, որը կոչ արեց վերացնել պատժամիջոցները՝ միանալով ԱՄՆ-ին և դուրս գալով եվրոպական կոնսենսուսից։