Նորվեգիայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի (NTNU) գիտնականները Տոկիոյի համալսարանի գործընկերների հետ անապատի ավազը շինանյութերում օգտագործելու միջոց են գտել. այն, ինչ նախկինում բետոնի համար գրեթե անպիտան էր համարվում, գրում է Interesting Engineering-ը։
Անապատի ավազը շատ մանր է և կլոր, ուստի սովորական բետոնում այն վատ է կապակցվում կապող նյութերի հետ, ինչի պատճառով խառնուրդը կորցնում է ամրությունը, և այն ավանդաբար չեն օգտագործում շինարարության մեջ։
Այս սահմանափակումը շրջանցելու համար գիտնականները ստեղծել են նոր նյութ, որն անվանել են «բուսական ավազե բետոն» (botanical sand concrete)։ Սովորական ցեմենտի փոխարեն անապատի ավազը խառնում են բուսական հավելումների և փայտի մանր մասնիկների հետ, այնուհետև սեղմում ճնշման և տաքացման տակ։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս ստեղծել խիտ նյութ առանց ավանդական ցեմենտային խառնուրդի, որը բավականաչափ ամուր է ոչ կառուցվածքային տարրերի, օրինակ՝ մայթերի և արահետների սալիկների համար։
Նոր տեխնոլոգիան հատկապես գրավիչ է բնապահպանական տեսանկյունից։ Ավանդական բետոնի արտադրությունը կապված է CO₂-ի արտանետումների հսկայական ծավալի և գետի ավազի ու խճի արդյունահանման հետ, ինչը վնասում է գետերն ու լանդշաֆտները։ Անապատի ավազի օգտագործումը կարող է նվազեցնել նման ռեսուրսների պահանջարկը և օգնել թեթևացնել էկոհամակարգերի ծանրաբեռնվածությունը։
Գիտնականներն արդեն փորձարկել են, թե ինչպես են փոխվում նյութի ամրությունն ու խտությունը՝ կախված ջերմաստիճանից, ճնշումից, բաղադրիչների հարաբերակցությունից և ավազի տեսակից։ Առայժմ արդյունքը բավարար մեխանիկական ամրություն ունեցող շինվածքներն են՝ վերահսկվող պայմաններում սահմանափակ կիրառության համար։ Հետագա հետազոտությունները պետք է ցույց տան, թե արդյոք նյութը կդիմանա ծայրահեղ կլիմայական պայմաններին (օրինակ՝ սառնամանիքին) և կկարողանա արդյոք ավելի լայնորեն կիրառվել։
Հեղինակներն ընդգծում են, որ հիմնական սկզբունքը անապատի ավազը տեղում օգտագործելն է՝ հենց այն տարածաշրջաններում, որտեղ այն արդյունահանվում է, որպեսզի խուսափեն ծանր նյութի տեղափոխման հետևանքով առաջացող մեծ արտանետումներից և պահպանեն բնապահպանական արդյունավետությունը։