Գիտնականները պարզել են, որ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում քաղաքաշինությունը զգալիորեն բացասական ազդեցություն է ունեցել բրիտանացի բնակիչների առողջության վրա, բայց միայն նրանց, ովքեր ապրել են քաղաքներում: «Antiquity» ամսագրում հրապարակված նոր ուսումնասիրությունը հիմնված է նախահռոմեական երկաթի դարաշրջանի և հռոմեական ժամանակաշրջանի մարդկային կմախքների համեմատական վերլուծության վրա, որոնք հայտնաբերվել են Անգլիայի հարավային և կենտրոնական մասերում:
Հետազոտողները ուսումնասիրել են 646 կմախքային մնացորդ՝ 372 երեխա և 274 չափահաս կին, գնահատելով մահացածների տարիքը և հիվանդությունների, վնասվածքների և անբավարարությունների նշանները, որոնք կարող են վկայել սթրեսի, վարակի կամ թերսնման մասին կյանքի տարբեր ժամանակահատվածներում: Այնուհետև նրանք վիճակագրորեն համեմատել են առողջական ցուցանիշները քաղաքային և գյուղական վայրերի մարդկանց միջև՝ հռոմեական օկուպացիայից առաջ և ընթացքում:
Արդյունքները ցույց են տվել, որ հռոմեական ժամանակաշրջանում քաղաքներում նկատվել է բացասական առողջական ցուցանիշների զգալի աճ. հիվանդությունների, վիտամինների անբավարարության և վարակների նշաններն ավելի հաճախակի և ծանր էին, քան երկաթի դարաշրջանում: Գիտնականները սա բացատրում են գերբնակեցմամբ, կենսապայմանների վատթարացմամբ, աղտոտվածությամբ և ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությամբ, ինչպես նաև կապարի ազդեցությամբ, որը լայնորեն օգտագործվում էր քաղաքային ենթակառուցվածքներում: Սակայն գյուղական վայրերում նման փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել. առողջության ցուցանիշները մնացել են համեմատելի նախահռոմեական ժամանակաշրջանի հետ։
Ուսումնասիրության հեղինակները նշել են, որ հռոմեացի ժամանակագիրներն իրենք են շեշտել «քաղաքակրթություն» բերելը նվաճված տարածքներ, սակայն ապացույցները ցույց են տալիս, որ քաղաքաշինությունը, այսինքն՝ խիտ քաղաքային միջավայրը, երկարաժամկետ բացասական ազդեցություն է թողել բնակչության առողջության վրա, հատկապես մայրերի և նորածինների վրա։
Այս փոփոխությունները կարող են շարունակվել բազմաթիվ սերունդների ընթացքում և նույնիսկ փոխանցել հիվանդության գործոնների էպիգենետիկ «հետքերը» հաջորդ սերնդին։
Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հռոմեական օկուպացիայի բացասական հետևանքները անհավասար էին. դրանք զգալիորեն ազդել են քաղաքաբնակների վրա, մինչդեռ գյուղական համայնքները պահպանել են ավելի լավ առողջություն։