https://arm.sputniknews.ru/20251210/anirakan-nakhagits-e-iranci-pvordzagety-trampi-ughu-masin-96696820.html
Անիրական նախագիծ է․ իրանցի փորձագետը՝ «Թրամփի ուղու» մասին
Անիրական նախագիծ է․ իրանցի փորձագետը՝ «Թրամփի ուղու» մասին
Sputnik Արմենիա
Փորձագետը վստահ է, որ Հարավային Կովկասում իրավիճակը փոփոխվելու է, և Ռուսաստանը կրկին ակտիվանալու է տարածաշրջանում։ 10.12.2025, Sputnik Արմենիա
2025-12-10T20:35+0400
2025-12-10T20:35+0400
2025-12-10T20:35+0400
հայաստան
իրանի իսլամական հանրապետություն
թրամփի ուղի (tripp)
աբբաս արաղչի
ռուսաստան
https://cdn.am.sputniknews.ru/img/07e9/0c/06/96606042_0:0:1040:585_1920x0_80_0_0_f2f0ee872f2aac856701a79768cfabb0.jpg
ԵՐԵՎԱՆ, 9 դեկտեմբերի – Sputnik․ Իրանը թե՛ Հայաստանին, թե՛ Ադրբեջանին բազմիցս տեղեկացրել է իր կարմիր գծերի և մտահոգությունների մասին, իսկ հիմա պաշտոնական Թեհրանը դեռ սպասում է՝ հասկանալու, թե ինչ է տեղի ունենալու։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այս մասին ասաց Իրանա-եվրասիական հետազոտությունների ինստիտուտի փոխտնօրեն Արմինա Արմը՝ մեկնաբանելով Իրանի դիրքորոշումը «Թրամփի ուղի» նախագծի վերաբերյալ։Նրա խոսքով՝ վերջին շրջանում, երբ Իրանը զբաղված էր Միջին Արևելքում տիրող իրավիճակով և միջուկային ծրագրով, պակաս ակտիվ դերակատարում է ունեցել Հարավային Կովկասում։ Սակայն երբ Ռուսաստանն այս տարածաշրջանում ակտիվ դերակատարում ուներ, Իրանը հանգիստ էր Ռուսաստանի ներկայության և դերի հետ։ Արցախի և Ուկրաինայի պատերազմներից հետո իրավիճակն այս առումով էլ փոխվեց։«Իրան-Իսրայել–ԱՄՆ 12-օրյա պատերազմից հետո չեմ կարծում, թե Իրանն ուրախ է «Թրամփի ուղու» համար, քանի որ սկզբունքորեն Թեհրանը դեմ է արտատարածաշրջանային ուժերի ներկայությանը։ Ես կարծում եմ, որ այս ամենից հետո՝ 12-օրյա պատերազմի, Իսրայել-Ադրբեջան հարաբերությունների ֆոնին Իրանն ավելի ակտիվ դերակատարում կստանձնի Հարավային Կովկասում»,- կարծում է փորձագետը։Նա հիշեցրեց՝ Իրանը բազմիցս հայտարարել է, որ լավ հարաբերություններ ունի բոլոր հարևանների, մասնավորապես՝ Հայաստանի, նաև Ադրբեջանի հետ։ Ուստի պաշտոնական Թեհրանը ողջունում է ցանկացած խաղաղ նախաձեռնություն, բայց հարցն այն է, որ խաղաղության այս նախագիծ Իրանի համար դեռ ամբողջությամբ հասկանալի չէ։ Օրինակ` ինչպես է ենթակառուցվածքների կառավարումը, վերահսկումն իրականացվելու։Անդրադառնալով Իրանի ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչիի՝ Բաքու նախատեսված այցին՝ Արմինա Արմը նշեց` դա հարևանների հետ լավ հարաբերություններ ունենալու ծրագրի շրջանակում է։Փորձագետն անդրադարձավ նաև այն հարցին, թե արդյոք Իրան-Իսրայել հակամարտության նոր սրում ու իսրայելական կողմից նոր հարձակում սպասելի՞ է։ Իրանցի փորձագետը կանխատեսումներ անել չի ցանկանում, միաժամանակ ընդգծում է՝ երկու երկրների միջև առճակատումն ավարտված չէ, և Իրանը ցանկացած սցենարի պատրաստ է։Հիշեցնենք` ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրեցին 7 կետից բաղկացած համատեղ հռչակագիր, որով նախատեսվում է Հայաստանի հարավային հատվածով (Սյունիքի մարզ) ռազմավարական տարանցիկ ճանապարհ ստեղծել, որը կկոչվի «Թրամփի ուղի» (TRIPP) և Ադրբեջանին առևտրային հասանելիություն կապահովի դեպի Նախիջևան:Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանն ու Ջեյհուն Բայրամովն էլ Հայաստանի, Ադրբեջանի և ԱՄՆ ղեկավարների ներկայությամբ նախաստորագրեցին «Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին» համաձայնագիրը։ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սեպտեմբերի 11-ին հայտարարեց, որ ՀՀ–ն ոչ թե 99 տարով հողը վարձակալության է տալիս ամերիկյան կողմին, այլ տալիս է կառուցապատման իրավունք։
իրանի իսլամական հանրապետություն
2025
Լուրեր
am_HY
https://cdn.am.sputniknews.ru/img/07e9/0c/06/96606042_78:0:1001:692_1920x0_80_0_0_ae8785ce5359759ec9ba4315f174d1ed.jpg
հայաստան, իրանի իսլամական հանրապետություն, թրամփի ուղի (tripp), աբբաս արաղչի, ռուսաստան
հայաստան, իրանի իսլամական հանրապետություն, թրամփի ուղի (tripp), աբբաս արաղչի, ռուսաստան
Փորձագետը վստահ է, որ Հարավային Կովկասում իրավիճակը փոփոխվելու է, և Ռուսաստանը կրկին ակտիվանալու է տարածաշրջանում։
«Գիտեք՝ Իրանը դեմ է արտատարածաշրջանային ցանկացած ուժերի ներկայության, հատկապես ԱՄՆ-ի, քանի որ անցած 40 տարիների ընթացքում Իրանը եղել է ամերիկյան խիստ պատժամիջոցների տակ, և Իսրայելն էլ փորձել է Իրանին անտեսել ցանկացած նախագծում»,- նշեց մեր զրուցակիցը։
Նրա խոսքով՝ վերջին շրջանում, երբ Իրանը զբաղված էր Միջին Արևելքում տիրող իրավիճակով և միջուկային ծրագրով, պակաս ակտիվ դերակատարում է ունեցել Հարավային Կովկասում։ Սակայն երբ Ռուսաստանն այս տարածաշրջանում ակտիվ դերակատարում ուներ, Իրանը հանգիստ էր Ռուսաստանի ներկայության և դերի հետ։ Արցախի և Ուկրաինայի պատերազմներից հետո իրավիճակն այս առումով էլ փոխվեց։
«Իրան-Իսրայել–ԱՄՆ 12-օրյա պատերազմից հետո չեմ կարծում, թե Իրանն ուրախ է «Թրամփի ուղու» համար, քանի որ սկզբունքորեն Թեհրանը դեմ է արտատարածաշրջանային ուժերի ներկայությանը։ Ես կարծում եմ, որ այս ամենից հետո՝ 12-օրյա պատերազմի, Իսրայել-Ադրբեջան հարաբերությունների ֆոնին Իրանն ավելի ակտիվ դերակատարում կստանձնի Հարավային Կովկասում»,- կարծում է փորձագետը։
Նա հիշեցրեց՝ Իրանը բազմիցս հայտարարել է, որ լավ հարաբերություններ ունի բոլոր հարևանների, մասնավորապես՝ Հայաստանի, նաև Ադրբեջանի հետ։ Ուստի պաշտոնական Թեհրանը ողջունում է ցանկացած խաղաղ նախաձեռնություն, բայց հարցն այն է, որ խաղաղության այս նախագիծ Իրանի համար դեռ ամբողջությամբ հասկանալի չէ։ Օրինակ` ինչպես է ենթակառուցվածքների կառավարումը, վերահսկումն իրականացվելու։
«Ես անձամբ չեմ կարծում, որ խաղաղության այս նախագիծն իրական մի բան է։ Իրավիճակը փոփոխվելու է, Ռուսաստանը հաստատ վերադառնալու է տարածաշրջան Ուկրաինայում իրավիճակի հանգուցալումից հետո։
Անդրադառնալով Իրանի ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչիի՝ Բաքու նախատեսված այցին՝ Արմինա Արմը նշեց` դա հարևանների հետ լավ հարաբերություններ ունենալու ծրագրի շրջանակում է։
Փորձագետն անդրադարձավ նաև այն հարցին, թե արդյոք Իրան-Իսրայել հակամարտության նոր սրում ու իսրայելական կողմից նոր հարձակում սպասելի՞ է։ Իրանցի փորձագետը կանխատեսումներ անել չի ցանկանում, միաժամանակ ընդգծում է՝ երկու երկրների միջև առճակատումն ավարտված չէ, և Իրանը ցանկացած սցենարի պատրաստ է։