Կենդանի համերգները, հրավառությունները և մարզադաշտերի ամբոխի աղմուկը կարող են հասնել վտանգավոր բարձր ծավալի, որը բավական է լսողության մշտական կորստի պատճառ դառնալու համար։ Բայց ո՞րն էր Երկրի վրա երբևէ գրանցված ամենաաղմկոտ ձայնը։ Պատասխանը կախված է նրանից, թե ինչ եք նկատի ունենում ձայն ասելով, և արդյոք դուք դիտարկում եք հին պատմական գրառումները, թե՞ միայն ժամանակակից գիտական գործիքներով ստացված չափումները, ըստ Live Science-ի։
Մարդիկ սովորաբար կարող են հանդուրժել մինչև 140 դեցիբել ձայներ։ Focus-ը հաղորդում է, որ ավելի բարձր ձայնը կարող է ցավոտ և անտանելի դառնալ։ Լսողության վնաս կարող է առաջանալ 85 դեցիբելի ձայնը մի քանի ժամ լսելուց, 100 դեցիբելը՝ 14 րոպե կամ 110 դեցիբելը՝ երկու րոպե։ Միևնույն ժամանակ, փոշեկուլը ստեղծում է մոտ 75 դեցիբելի ձայն, շղթայական սղոցը՝ մոտ 110 դեցիբելի, իսկ ռեակտիվ շարժիչը՝ մոտ 140 դեցիբելի։
1883 թվականի Կրակատոա հրաբխի ժայթքումը Ինդոնեզիայում հաճախ համարվում է պատմության մեջ լսվող ամենաաղմկոտ ձայնը։ Մարդիկ պայթյունը լսել են ավելի քան 3000 կիլոմետր հեռավորությունից։ 160 կիլոմետր հեռավորության վրա ժայթքումը հասավ մոտավորապես 170 դեցիբելի։ 64 կիլոմետր հեռավորության վրա աղմուկը այնքան բարձր էր, որ կարող էր պատռել ականջի թմբկաթաղանթները։
Ժամանակակից գնահատականները ցույց են տալիս, որ Կրակատաոյի ժայթքումը հասել է մոտավորապես 310 դեցիբելի։ Այս մակարդակում ձայնային ալիքները չեն վարվում ինչպես սովորական ձայնը։ Դրա փոխարեն, մոտ 194 դեցիբելի դեպքում ձայնային ալիքները վերածվում են ցնցող ալիքների՝ գերձայնային արագությամբ թռչող ինքնաթիռի կողմից առաջացած հզոր ճնշման ճակատի։
Սակայն Գերմանիայի RWTH Աախենի համալսարանի Միխայել Ֆորլանդերն ասում է, որ մենք ճշգրիտ չգիտենք, թե որքան բարձր էր Կրակատաոյի ժայթքումը սկզբում, քանի որ ոչ ոք բավականաչափ մոտ չէր այն չափելու համար։
Պատմության մեջ ամենաաղմկոտ ձայնի կոչման մեկ այլ հավակնորդ է 1908 թվականի Տունգուսկայի երկնաքարի պայթյունը Սիբիրի վրա, որը հարյուրավոր քառակուսի կիլոմետրերի վրա ծառեր է տապալել և ցնցող ալիքներ է ուղարկել ամբողջ աշխարհով մեկ։ Ենթադրվում է, որ Տունգուսկայի պայթյունի ուժգնությունը կազմել է 300-ից 315 դեցիբել։ Սակայն պայթյունի ծավալը գրանցվել է միայն շատ հեռավոր սարքերով, ինչը նշանակում է, որ դրա ճշգրիտ մեծությունը անհայտ է։
Եթե հաշվի առնենք ավելի ժամանակակից սարքերի տվյալները, պատմության մեջ ամենաաղմկոտ ձայնը կարող է լինել 2022 թվականի Տոնգա կղզում տեղի ունեցած հրաբխային ժայթքումը։
Ալյասկայի Ֆեյրբենքսի համալսարանի (ԱՄՆ) Դեյվիդ Ֆին կարծում է, որ պատմության մեջ ամենաաղմկոտ ձայնը առաջացել է Հունգա Տոնգա Հունգա Հաապայ հրաբխի ժայթքումից 2022 թվականի հունվարին։ Այս հզոր հրաբխային ժայթքումը առաջացրել է ձայնային ալիք, որը բազմիցս տարածվել է ամբողջ երկրագնդով մեկ և լսվել է Խաղաղ օվկիանոսում հազարավոր կիլոմետրեր հեռավորության վրա գտնվող մարդկանց կողմից։ Ենթադրվում է, որ ձայնը հասել է մոտավորապես 265 դեցիբելի։ Սակայն այս արժեքը ստացվել է հրաբխից 68 կիլոմետր հեռավորության վրա տեղադրված գիտական սարքերի միջոցով։ Սակայն գիտնականները կարծում են, որ ժայթքման վայրի մոտ ձայնը շատ ավելի բարձր է եղել։