Միջազգային հնագիտական արշավախումբը վերջերս Թանիսում (Նեղոսի դելտա) հայտնաբերել է 225 ուշաբտի թաղման արձանիկների անհավանական հավաքածու, որը լույս է սփռում հին թագավորական թաղման գաղտնիքների վրա, ըստ Daily Mail-ի։
Արձանիկները հայտնաբերվել են թաղման խցիկում, որտեղ, զարմանալիորեն, մարմին չի եղել. սարկոֆագը մնացել է դատարկ։ Սա հազվադեպություն է. Թանիսի դամբարանում նման «անխաթար» թաղում չէր գրանցվել գրեթե ութ տասնամյակ։
Այս արձանիկների մեծ մասը ներկայացնում է կանացի կերպարներ, ինչը շատ անսովոր է թագավորական դամբարանների համար, որտեղ ավանդաբար գերակշռում էին տղամարդու առարկաները։
Հայտնաբերվել են մանրանկարչական արձանիկներ, որոնք կրում են թագավորական խորհրդանիշներ, ինչը հնագետներին թույլ է տվել որոշել, որ դամբարանը պատկանել է Շոշենք III-ին՝ Եգիպտոսի կառավարչին, որը գահակալել է մոտավորապես մ.թ.ա. 830-ից մինչև 791 թվականը։
Այս հայտնագործությունը «շրջադարձային կետ» էր Եգիպտոսի ուշ պատմության մեջ թագավորական դամբարանների կազմակերպման և թաղման ծեսերի մեր ըմբռնման մեջ։ Նախ, որովհետև նման ամբողջական, հարուստ և անսովոր հավաքածուի հայտնաբերումը չափազանց հազվադեպ է։ Երկրորդ, որովհետև դամբարանը դատարկ էր, ինչը բազմաթիվ հարցեր է առաջացնում. գուցե դամբարանի տերը տեղափոխվել է, կամ նրա մնացորդները անհետացել են։
Ըստ առաքելության ղեկավար հնագետ Ֆրեդերիկ Պեյրադիեի, այս հայտնագործությունը տասնամյակների ընթացքում առաջինն է և «զարմանալի է իր մասշտաբով և նշանակությամբ»։
Գիտնականները դեռևս վերջնական պատասխան չեն տվել այն հարցին, թե ինչու է թագավորը թաղվել ոչ թե մեծ քաղաքային դամբարանում, այլ «օտարերկրյա» դամբարանում, սակայն հայտնագործությունն արդեն իսկ նոր հայացք է գցում ուշ շրջանի դինաստիաների թաղումների, ինչպես նաև Եգիպտոսի պատմության այդ բարդ ժամանակահատվածում քաղաքականության, ծեսերի և իշխանության բաշխման վրա։