Քրիստոս ծնավ և հայտնեցավ։ Օրհնյալ է հայտնությունը Քրիստոսի։ Ձեզ և մեզ մեծ ավետիս:
21-րդ դարում, երբ գլոբալացումն ու տեխնոլոգիաները փորձում են մեզ դարձնել միատեսակ, իսկ կյանքի տեմպը թելադրում է լինել պրագմատիկ ու հաշվարկող, Սուրբ Ծնունդը հաճախ ընկալվում է որպես գեղեցիկ ավանդույթ կամ տոնածառի շուրջ հավաքվելու առիթ։ Սակայն Նյու Յորքի Սրբոց Նահատակաց հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Աբրահամ քահանա Մալխասյանի հետ զրույցը ստիպում է այլ անկյունից նայել այս տոնին։ Սուրբ Ծնունդը ոչ թե անցյալի մասին է, այլ մեր ներսում տեղի ունեցող փոփոխության։
Տեր Աբրահամն ուշադրություն է հրավիրում մի պարզ, բայց ցնցող իրողության վրա. տիեզերքի Արարիչը մարմնավորվեց ոչ թե որպես հզոր տիրակալ, այլ որպես անօգնական մանուկ։ «Փրկիչը դառնում է փոքրիկ մանչուկ… փխրուն, կարծես անպաշտպան»,— ասում է քահանան։ Սա հզոր պատգամ է ժամանակակից մարդուն, որը հաճախ վախենում է իր թուլությունից կամ անպաշտպան լինելուց։ Ծննդյան խորհուրդը հուշում է՝ նույնիսկ ամենաթոհուբոհ վիճակում, երբ թվում է, թե ելք չկա (ինչպես Մանուկ Հիսուսի պարագայում էր Հերովդեսի օրոք), գործում է Աստծո նախախնամությունը։ Մարդը պետք է պահի իր մեջ այդ «մանկան անմեղությունը» և վստահի, որ իր կյանքի համար կա ավելի մեծ ծրագիր։
Աղոթքը՝ որպես գործիք, ոչ թե պարտականություն
Հաճախ մարդիկ հարցնում են՝ ի՞նչ իմաստ ունի աղոթքը, երբ պետք է գործել։ Տեր Աբրահամի համար աղոթքը հենց ամենազոր գործողությունն է։ Նա բերում է վանականների օրինակը. նրանց աշխատանքն աներևույթ է, բայց հիմնարար։ «Եթե անգամ մարմնական կամ նյութական գործողությունները մեզ հայտնի են դառնում, որ այլևս հնար չկա, անմիջապես պետք է անդրադառնալ, որ կա գոյության լավագույն ճանապարհը՝ աղոթքի ճանապարհը»։ Սա պաթետիկ կոչ չէ, այլ հոգեբանական ու հոգևոր հենարան. երբ արտաքին աշխարհը փակում է բոլոր դռները, աղոթքը բացում է ներքին լույսը, որն օգնում է չհուսալքվել։
Գեղեցկությունը զանազանության մեջ է
Այսօրվա աշխարհը հաճախ մեզ մղում է «համահարթեցման»՝ բոլորս նույն կերպ մտածենք, նույն լեզվով խոսենք։ Տեր Աբրահամն օգտագործում է «ծաղկեփնջի» պատկերավոր օրինակը. փունջը գեղեցիկ է հենց այն պատճառով, որ ծաղիկները տարբեր են։ «Զանազանության մեջ պետք չէ հակադրություն փնտրել… Դա գեղեցկություն է»։ Քրիստոնեությունը չի ստիպում կորցնել դիմագիծը, այլ հակառակը՝ կոչ է անում պահպանել յուրահատկությունը՝ միաժամանակ լինելով համերաշխ ուրիշների հետ։
Հայ լինելը «քաղցր լուծ» է
Խոսելով հայ ինքնության մասին՝ Տեր Հայրը նշում է, որ մեր պատմությունն ու հավատքը մեզ տվել են «չափազանց շատ բան»։ Իսկ դա նշանակում է մեծ պատասխանատվություն և ծանր բեռ։ Բայց սա այն բեռն է, որը մեզ ուժեղ է դարձնում։ Նույնիսկ այսօրվա դժվարությունների, կորուստների ու Արցախյան պատերազմի ցավի միջով անցնելիս հայը պետք է հիշի իր բացառիկության մասին. մենք մի ժողովուրդ ենք, որն անգամ հեթանոսության շրջանում չար աստված չի ունեցել և մերժել է ստրկատիրական մտածողությունը։
Ի՞նչ անել Սուրբ Ծննդյան օրը
Ամփոփելով՝ Տեր Աբրահամը հորդորում է տոնածառի գագաթին տեսնել ոչ թե զուտ դեկորատիվ զարդը, այլ Բեթղեհեմյան լույսը։ Տոնը ոչ թե նոր ծրագրեր կազմելու, այլ սիրելու մասին է։ «Քրիստոսի պատգամները շատ չեն. սիրի՛ր Աստծուն քո ամբողջ հոգով և սիրի՛ր ընկերոջդ, ինչպես քո անձը»։ Սա է ամբողջը։ Ոչ թե բարդ բանաձևեր, այլ պարզ մարդկային սեր ու վստահություն առ Աստված։ Հենց սա է այն «մեծ ավետիսը», որը կարող է ջերմացնել ցանկացած մարդու՝ լինի նա աղմկոտ Նյու Յորքում, թե հայաստանյան մի հեռավոր գյուղում։